Związki frazeologiczne: Wolność kocham i rozumiem
Artykuły

Przy okazji wielkich świąt narodowych, okrągłych rocznic, wyjątkowych dni zaznaczonych w kalendarzu na czerwono, padają poważne, zadawane najczęściej, nie wiedzieć czemu, smutnym głosem pytania. Pytania fundamentalne, odnoszące się do tego, czym jest wolność, patriotyzm i co współczesny człowiek w demokratycznym kraju żyjący może uczynić, aby mógł dumnie patriotą się nazywać.

Mimo że okoliczności raczej tego nie wymagają, zdecydowana większość rozmówców lub ankietowanych wygłasza płomienne mowy okraszone zapewnieniami o natychmiastowej gotowości wystawiania osobistych piersi na wrogie kule tudzież do wytaczania ku chwale krwi z żył własnych. We wszystkich możliwych przypadkach pojawiają się narodowe symbole i kolory.

Rozmówcy podpierają się wspomnieniami o chwalebnych czynach przodków oraz historią, z której dumny powinien być każdy. Zdecydowanie w tym ostatnim aspekcie zgodzę się z wszystkimi. Dziedzictwo narodowe przekazane nam przez antenatów bez wątpienia stanowi i tworzy rdzeń każdego narodu.

Pamięć, uznanie, duma, szacunek. Słowa niosące w sobie ogromny ładunek emocjonalny, należą się wszystkim pokoleniom, które mimo 123 lat niewoli i wynaradawiania zachowały substancję i świadomość swojej przynależności państwowej, a także narodowej. Na baczność, z pochyloną głową przed przeszłością winniśmy oddawać hołd tym, którzy w czasach wojny i zniewolenia, z narażeniem własnego i bliskich osób życia walczyli o wolność dla przyszłych pokoleń.

Natomiast te przyszłe, czyli współczesne pokolenia, miast buńczucznych, górnolotnych słów używać mówiąc o wolności i patriotyzmie, lepiej zrobiłyby, gdyby własną codzienną postawą przyczyniały się do budowania silnej, bogatej Ojczyzny. Takie z pozoru zwyczajne czynności jak uczciwa, sumienna praca, życzliwa postawa wobec rodaków, wyrzucanie śmieci do właściwego miejsca, a nie do lasu, opieka nad słabszymi i chorymi, czy empatyczne traktowanie zwierząt.

Wreszcie rzetelna, a nie płytka, powierzchowna znajomość historii własnego kraju składają się na tworzenie silnego państwa. Może i wkładam kij w mrowisko, ale marzę o tym, aby w przeprowadzonej sondzie ulicznej nie znalazła się ani jedna osoba uważająca się za Polaka, która nie rozpozna fotografii Józefa Piłsudskiego i będzie wiedziała, czym była Pierwsza Kompania Kadrowa.

Okrągła rocznica, czyli data połączona z ważnym jubileuszem, najczęściej związana z liczbami podzielnymi przez 10 lub 5.

Fundamentalne pytania, a więc bardzo ważne, zasadnicze.

Płomienna mowa, czyli przesycona emocjami, uczuciami.

Wkładanie kija w mrowisko – oznacza prowokowanie, zmuszanie do myślenia.

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana przez ORPEG do Łucka

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Śmieci w języku polskim
Artykuły
Otwieram lodówkę, a tam… breakfast time. Wychodzę na spacer i słyszę, jak sąsiadka woła do psa: Come in, Lucy, idziemy na chatę! Włączam telewizor – a tam cały polski język próbuje desperacko przypomnieć sobie, kim właściwie jest. I nie winię go.
05 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Nos na kwintę, czyli trudna sztuka narzekania
Artykuły
Zadziwiające, że ludzkość osiągnęła etap lotów w kosmos, inteligentnych domów i urządzeń, które są jak wielkie gumowe ucho i potrafią podsłuchiwać nasze rozmowy, by potem ni z gruszki ni z pietruszki proponować nam «idealny odkurzacz w promocji». Jednocześnie nie potrafi ujarzmić jednej, wyjątkowo prymitywnej siły natury: umiejętności narzekania.
16 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Pożyczki, czyli jak najszybciej stracić przyjaciół
Artykuły
«Pożycz mi stówkę, jak babcię kocham oddam jutro» – to z pozoru niewinne zdanie i prośba w nim zawarta w historii ludzkości zapoczątkowały więcej tragedii niż wojny trojańskie, nieudane randki i wszystkie remonty razem wzięte.
02 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Sztuka chomikowania
Artykuły
Od czasu do czasu w każdym człowieku odzywa się, częstokroć bardzo głęboko ukryty, gen odpowiedzialny za robienie zapasów. Nie ma to najmniejszego znaczenia, czy chodzi o wypełnienie po brzegi domowej spiżarni, ponieważ zima zbliża się nieubłaganie, czy właśnie trafiliśmy na promocję makaronu albo paprykarza szczecińskiego.
14 listopada 2025