Związki frazeologiczne: Pradziadek Józef
Artykuły

Mojego pradziadka znam głównie z opowieści taty. Wyłaniał się z nich wysoki, barczysty mężczyzna, a ponieważ był właścicielem młyna, zawsze nieco oprószony mąką. Pogodna twarz, sumiaste wąsy i figlarne spojrzenie niebieskich oczu – tak widzę go zawsze w swojej wyobraźni.

Myślę, że odziedziczyłam po nim optymistyczne nastawienie do świata oraz miłość do koni. Pradziadek Józef kochał te zwierzęta i w tej kwestii był prawdziwym znawcą, alfą i omegą. Zwłaszcza jeden kary ogier był jego oczkiem w głowie. Domownikom ręce opadały, gdy w niedzielny poranek, podczas jazdy do kościoła, Józef nakazywał swojej żonie i dzieciom schodzić z bryczki w miejscu, gdzie piach wiejskiej drogi był szczególnie głęboki. Tłumaczył, że koniowi tu zdecydowanie za ciężko. Sam, sapiąc jak miech kowalski, brnął po kostki w sypkiej materii.

Córki płakały rzewnymi łzami nad swoimi odświętnymi lakierkami i pojawiającymi się dziurami w jedwabnych pończochach. Konisko tymczasem radośnie maszerowało wywijając beztrosko ogonem. Rodzina wielokrotnie próbowała, wszelkimi możliwymi sposobami – prośbą i groźbą – wymóc na Józefie zrównanie ich w prawach ze zwierzęciem, ale jak się zapewne domyślacie, absolutnie bezskutecznie.

Ponieważ, na co dzień, był to człowiek gołębiego serca, więc na to jego niewinne, w gruncie rzeczy, dziwactwo machnęli wreszcie ręką i dali sobie w tej kwestii siana. Taki to był mój pradziadek.

Być alfą i omegą to znaczy posiadać rozległą i gruntowną wiedzę na jakiś temat, być ekspertem.

Być dla kogoś oczkiem w głowie, czyli kimś lub czymś bardzo ważnym, otoczonym szczególną troską.

Ręce opadają wtedy, gdy czujemy się całkowicie bezsilni wobec jakiegoś faktu lub wydarzenia.

Płakać rzewnymi łzami to znaczy żałośnie, rozpaczliwie.

Człowiek o gołębim sercu to bardzo dobry człowiek, życzliwy wobec całego świata.

Machnąć ręką lub dać sobie siana oznacza, że dajemy za wygraną w jakiejś sprawie lub sporze o coś.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE: 

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: REMONT

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: BEZ GROSZA PRZY DUSZY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: FRAZEOLOGICZNE ZOO W LESIE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: BRAĆ CZY DAWAĆ – OTO JEST PYTANIE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: WAKACJE, ACH WAKACJE!

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: ŚMIECH TO ZDROWIE!

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: KRÓTKIE ROZWAŻANIA Z KONIEM W TLE

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: FRAZEOLOGICZNY ZWIERZYNIEC

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: PSIE ŻYCIE ZMOKŁEJ KURY

ZWIĄZKI FRAZEOLOGICZNE: SZUKAJ WIATRU W POLU

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Pieniądze wyrzucone w błoto
Artykuły
Istnieje w języku polskim związek frazeologiczny tak pojemny, że można by w nim przechowywać budżet państwa, kilka nietrafionych inwestycji i jeden bardzo drogi ekspres do kawy. Kupiony, bo był na promocji, a później okazało się, że tą decyzją trafiliśmy jak kulą w płot. Mowa oczywiście o klasyce gatunku: pieniądze wyrzucone w błoto.
21 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Śmieci w języku polskim
Artykuły
Otwieram lodówkę, a tam… breakfast time. Wychodzę na spacer i słyszę, jak sąsiadka woła do psa: Come in, Lucy, idziemy na chatę! Włączam telewizor – a tam cały polski język próbuje desperacko przypomnieć sobie, kim właściwie jest. I nie winię go.
05 stycznia 2026
Związki frazeologiczne: Nos na kwintę, czyli trudna sztuka narzekania
Artykuły
Zadziwiające, że ludzkość osiągnęła etap lotów w kosmos, inteligentnych domów i urządzeń, które są jak wielkie gumowe ucho i potrafią podsłuchiwać nasze rozmowy, by potem ni z gruszki ni z pietruszki proponować nam «idealny odkurzacz w promocji». Jednocześnie nie potrafi ujarzmić jednej, wyjątkowo prymitywnej siły natury: umiejętności narzekania.
16 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Pożyczki, czyli jak najszybciej stracić przyjaciół
Artykuły
«Pożycz mi stówkę, jak babcię kocham oddam jutro» – to z pozoru niewinne zdanie i prośba w nim zawarta w historii ludzkości zapoczątkowały więcej tragedii niż wojny trojańskie, nieudane randki i wszystkie remonty razem wzięte.
02 grudnia 2025
Związki frazeologiczne: Sztuka chomikowania
Artykuły
Od czasu do czasu w każdym człowieku odzywa się, częstokroć bardzo głęboko ukryty, gen odpowiedzialny za robienie zapasów. Nie ma to najmniejszego znaczenia, czy chodzi o wypełnienie po brzegi domowej spiżarni, ponieważ zima zbliża się nieubłaganie, czy właśnie trafiliśmy na promocję makaronu albo paprykarza szczecińskiego.
14 listopada 2025