Pod koniec czerwca w Konsulacie Generalnym RP w Łucku pracownice Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego odpowiadały na pytania związane z pobytem w Polsce.    

W ramach projektu «Urzędnicy dla Cudzoziemców», który jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu na Rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich, konsultacje trwały dwa dni. Pracownice Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego Ewa Bałdowska, Paulina Lewocik i Magdalena Skoczek odpowiadały na pytania, a zakres konsultacji obejmował kwestie dotyczące podstawowych informacji, z którymi musi być obeznany cudzoziemiec przybywający do urzędu wojewódzkiego, podstawowych aspektów życia na terytorium RP, zezwoleń na pobyt stały, obywatelstwa polskiego itd.

Najczęstsze pytania
Osoby, które przychodziły na spotkanie do konsulatu interesowały się głównie kwestią zalegalizowania swojego pobytu w Polsce. «Były kwestie dotyczące obywatelstwa polskiego, ale też np. w jaki sposób można zalegalizować swój pobyt mając pracodawcę na terytorium Polski, czy ktoś, kto studiuje, może się ubiegać o kartę pobytu, czy ktoś, kto ma stały pobyt na terytorium Polski, może również zalegalizować pobyt swojego męża, żony czy też dziecka» – powiedziała Paulina Lewocik. Padały także pytania dotyczące meldunku, numerów PESEL czy NIP.

Prawie każda osoba, która przychodziła, pytała o obywatelstwo. «Pierwsze pytanie było o legalizację pobytu, ale to wszystko zmierzało do uzyskania obywatelstwa polskiego» – poinformowała Magdalena Skoczek. Wymieniła także dokładnie warunki uzyskania obywatelstwa, zaznaczywszy, że Ustawa o obywatelstwie polskim przewiduje dwa tryby nadania obywatelstwa.

Pierwszy tryb to złożenie wniosku do prezydenta RP o nadanie obywatelstwa polskiego. Może to zrobić każdy cudzoziemiec, który ma kartę czasowego pobytu, kartę rezydenta długoterminowego czy kartę stałego pobytu. Nie może się zwrócić z taką prośbą osoba, przebywająca w Polsce na podstawie wizy. Ten wniosek składa się za pośrednictwem wojewody, ewentualnie konsula. Wniosek jest przekazywany do MSW, a następnie do Kancelarii Prezydenta. I to prezydent decyduje, czy komuś nada obywatelstwo polskie czy nie. To postępowanie nie ma żadnego terminu, w jakim prezydent może się wypowiedzieć. Może trwać pół roku, może dwa lata. Jeżeli zdarzyła się sytuacja, że prezydent odmawia, to nie zamyka to cudzoziemcowi drogi do nabycia obywatelstwa, gdyż on może ponownie składać wniosek do prezydenta, albo skorzystać z drugiego trybu.

Drugi tryb nazywa się «uznanie za obywatela polskiego». Wniosek może złożyć cudzoziemiec, który posiada certyfikat znajomości języka polskiego lub ukończył szkołę w Polsce bądź za granicą z wykładowym językiem polskim. To jest pierwszy warunek. Drugi – to warunek pobytowy: osoba, która ma polskie pochodzenie i np. ze względu na to dostanie kartę pobytu, musi przynajmniej dwa lata przebywać w Polsce na karcie stałego pobytu zanim wystąpi o uznanie za obywatela. Osoba, która ma męża Polaka albo żonę Polkę również powinna przebywać dwa lata na karcie stałego pobytu, ale musi spełnić dodatkowy warunek – przebywać trzy lata w związku małżeńskim. Również cudzoziemcy, którzy pracują w Polsce muszą wykazać, że przez trzy lata przebywali na karcie stałego pobytu. Uchodźcy – dwa lata. Jeżeli cudzoziemiec przebywał w Polsce przez 10 lat i dostaje swoją pierwszą kartę stałego pobytu, to również może złożyć wniosek o uznanie.

«To postępowanie jest prowadzone przed wojewodą. Wojewoda wydaje decyzję w terminie 2–3 miesięcy, jeżeli nie ma żadnych zastrzeżeń. My prowadzimy postępowanie opiniodawcze i badamy, jak często cudzoziemiec przekraczał granicę. Stały pobyt w Polsce nie może być przerywany. W ciągu dwóch lat osoba przebywająca w Polsce na karcie stałego pobytu nie może jednorazowo wyjechać z kraju na dłużej niż 6 miesięcy, natomiast suma wyjazdów z Polski nie może być dłuższa niż 10 miesięcy. Mogą być wyjazdy na 2 miesiące, co tydzień można sobie wyjeżdżać m.in. na dwa dni na weekendy – to nie jest pobyt przerwany» – poinformowała Magdalena Skoczek.

Coraz więcej cudzoziemców
Ostatnio w Polsce można zaobserwować przypływ cudzoziemców, wśród których Ukraińców jest najwięcej. «Ale to nie są tylko obywatele Ukrainy. To są również obywatele innych państw – obywatele Wietnamu, Białorusi, Pakistanu, Indii, państw afrykańskich i itd.» – podkreśliła Paulina Lewocik. W związku z tym polskie urzędy muszą zwiększać liczbę pracowników. Jak powiedziała Paulina Lewocik, jest kwestia potrzeby: «Są obowiązki, z których musimy się wywiązać, m.in. to, żeby umożliwić legalizację pobytu cudzoziemców, bo to jest jeden z obowiązków państwa».

Najwięcej cudzoziemców w Polsce zgłasza się do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego. «W innych województwach możliwie, że ilość wniosków wzrosła ok. 20-30 proc. U nas to jest 100-120 proc.» – powiedziała Ewa Bałdowska.

Bardzo dużym problemem dla urzędów jest to, że cudzoziemiec przychodzący do nich jest czasami całkowicie nie przygotowany i nie jest zorientowany, jaka jest jego sytuacja prawna w Polsce, co powinien spełniać, żeby otrzymać zezwolenie. Oprócz tego w Polsce kwitnie interes pełnomocników, którzy za swoją pomoc biorą dosyć wysokie kwoty. «Chcemy przekazać cudzoziemcowi to, co może sobie sam załatwić, a nie koniecznie przez pełnomocnika» – powiedziała Ewa Bałdowska. Magdalena Skoczek zwróciła uwagę na to, że w każdym urzędzie są ulotki i za pomocą informacji w nich zawartych cudzoziemiec powinien zdobyć odpowiednie dokumenty: «Każdy może przyjść do urzędu i sam zgromadzić te dokumenty bez żadnego pośrednictwa».

O projekcie
Program obejmuje wyjazdy do placówek dyplomatycznych w państwach, które są partnerami wschodnimi Polski. Zostały zrealizowane już wyjazdy do Gruzji i Armenii. W czerwcu pracownicy Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego udzielali konsultacji we Lwowie i w Łucku.

«Takie projekty funkcjonują w innych krajach europejskich, dlatego pierwszym programem, który realizowaliśmy to były wyjazdy do krajów zachodnich. To były tak zwane wizyty studyjne. Odwiedzaliśmy kraje Europy, aby sprawdzić jak tam funkcjonuje system imigracyjny. Skorzystaliśmy ze środków Unii Europejskiej» – podkreśliła Ewa Bałdowska.

Założeniem programu jest przedstawienie problemu legalizacji pobytu w Polsce z różnych tytułów. «Chcemy przedstawić obywatelom Gruzji, Armenii, Ukrainy zagadnienia dotyczące dokumentów, jakie należy złożyć, wymagań, które te osoby powinny spełniać, aby mogły zalegalizować swój pobyt na terytorium Polski. Poza tym program obejmuje również zagadnienia dotyczące obywatelstwa polskiego» – powiedziała Paulina Lewocik. Natomiast Magdalena Skoczek zaznaczyła, że pracownicy urzędu chcieli przedstawić te wszystkie zagadnienia będąc na miejscu, żeby przygotować obywateli tych krajów do tego, co czeka ich w Polsce.

Natalia DENYSIUK