1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany w ortografii wprowadzone przez Radę Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk.
Pisze o tym na swoim profilu facebookowym Instytut Polski w Kijowie.
Od tej pory znacznie więcej wyrazów w języku polskim będzie pisanych wielką literą:
– oprócz nazw narodowości, takich jak Polak, Ukrainiec, Amerykanin, także nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi: Warszawianin, Mokotowianin, Krakowianin;
– ogólne nazwy geograficzne i topograficzne oraz nazwy miejsc publicznych (zamek, pałac, wyspa, półwysep, aleja, kawiarnia, hotel, park, księgarnia – wszystko oprócz słowa ulica): Wyspa Uznam, Półwysep Hel, Plac Zbawiciela, Aleja Róż, Kopiec Wandy, Park Kościuszki, Kościół Mariacki, Pałac Staszica, Most Poniatowskiego, Zamek Książ, Park Oliwski, Hotel Pod Różą, Kawiarnia Drukarnia;
– ogólne nazwy marek samochodów – nawet jeśli nie występuje obok nich wyraz określający: Pod oknem stoi czerwony Ford, a nie tylko samochód marki Ford.
Zmiany dotyczące pisowni łącznej i rozdzielnej obejmą:
– wyrazy z elementami pół, niby, quasi – będą one zapisywane łącznie: nibyludowy, nibyartysta, quasinauka, quasidemokracja; jedyny wyjątek: gdy chodzi o tożsamość lub pochodzenie, pół- zapisujemy z łącznikiem: pół-Polka;
– cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście – będą pisane osobno, jeśli wystąpi obok nich spójnik: czy by, ale by, jak by, kiedy by, a nie czyby, aleby, jakby, kiedyby;
– imiesłowy z nie, które odtąd we wszystkich przypadkach zapisujemy łącznie: nieumyty samochód, niepalący mężczyzna, niewierzący w cuda.
Dopuszczalne będą oba zapisy:
– przymiotniki dzierżawcze z przyrostkami -owy, -in (-yn), -ów – zarówno małą, jak i wielką literą: jackowe dzieci / Jackowe dzieci, zosina lalka / Zosina lalka;
– nieoficjalne nazwy etniczne – również małą lub wielką literą: angol / Angol, szkop / Szkop, kitajec / Kitajec, jugol / Jugol;
– wyrazy z elementami super-, ekstra-, eko-, wege-, mini- i podobnymi – zarówno łącznie, jak i rozdzielnie: ekozakupy / eko zakupy, minispódniczka / mini spódniczka, wegeburger / wege burger, superpomysł / super pomysł (ALE: super-Europejczyk, mini-Olimpiada – z nazwami własnymi zapis przez łącznik). Wyrażenie tuż-tuż można zapisać z łącznikiem, rozdzielnie lub z przecinkiem.
Szczegółowe informacje o zmianach można znaleźć w internetowym wydaniu «Małego słownika ortograficznego. Nowe reguły pisowni 2026» udostępnionym do pobrania na stronie internetowej PAN.
MW