Polsko-Ukraińskie Kulturalno-Oświatowe Towarzystwo im. Adama Mickiewicza w Czortkowie w obwodzie tarnopolskim ma za sobą już ćwierć wieku.
Historia organizacji sięga jeszcze 1992 r., kiedy pierwszy Konsul Generalny RP we Lwowie Henryk Litwin i przewodnicząca Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie Emilia Chmielowa złożyli wizytę Marii Pustelnik, mieszkance Czortkowa, wówczas wychowawczyni w przedszkolu. Pani Maria wspomina, że nie spodziewała się takiej wizyty i propozycji stworzenia towarzystwa polsko-ukraińskiego. Jednak rok później, w 1993 r., Polsko-Ukraińskie Kulturalno-Oświatowe Towarzystwo im. Adama Mickiewicza w Czortkowie zostało oficjalnie zarejestrowane, a w sobotniej szkole odbyła się pierwsza lekcja.
27 października Towarzystwo świętowało swój srebrny jubileusz. Prezesem Towarzystwa i dyrektorem szkoły niezmiennie pozostaje Maria Pustelnik, jej zastępczynią jest Anna Wołkowa, członkami zarządu – Ulana Nawłoka i Natalia Gil. W ciągu 25 lat w szkole sobotniej języka polskiego uczyło się 20 roczników, liczba absolwentów przekroczyła już półtora tysiąca uczniów.
Uroczystość z okazji 25-lecia Towarzystwa rozpoczęła się od mszy świętej w kościele Matki Bożej Rożańcowej i Świętego Stanisława w Czortkowie, którą odprawili księża Dmytro Andrijczyn z Czortkowa i Adam Gąsior z Borszczowa. We mszy świętej uczestniczyła siostra Julia z klasztoru w Jazłowcu, wicekonsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku Anna Babiak-Owad, prezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie Emilia Chmielowa, jej zastępczyni Teresa Dutkiewicz, przewodniczący Rady Miasta Czortkowa Jurij Dzyndra, przedstawiciele Czortkowskiej Rejonowej Administracji Państwowej i Rady Rejonowej, prezes Towarzystwa Maria Pustelnik, członkowie zarządu, uczniowie polskiej szkoły sobotniej i rzymscy katolicy miasta. Po mszy zgromadzeni pomodlili się za polskich legionistów pochowanych na miejscowym cmentarzu wojskowym.
Następnie w sali koncertowej Czortkowskiego Koledżu Humanistyczno-Pedagogicznego imienia Oleksandra Barwińskiego odbył się jubileuszowy koncert-prezentacja. Prowadzący: Iryna Juchym i Nazarij Babyn opowiadali o działalności Towarzystwa i szkoły.
Sobotnia szkoła języka polskiego funkcjonująca przy Towarzystwie jest obecnie znana nie tylko w Czortkowie, ale także poza granicami miasta. Uczniowie szkoły co rok biorą udział w Konkursie Recytatorskim im. Adama Mickiewicza «Kresy». Pierwszym sukcesem był udział uczennicy Tetiany Jarosz w 1995 r. w finale konkursu w Białymstoku. W 2005 r. Mariana Pomazybida zajęła pierwsze miejsce w tym konkursie, w 2009 – Sofia Zymak, w 2011 – Ilona Poselużna, w 2012 – Wasyl Broda.
Teraz dumą szkolnego kółka recytatorskiego jest Nazarij Babyn. Za ciekawą interpretację polskiej poezji został wyróżniony na konkursie «Kresy» we Lwowie, w Konkursie Recytatorskim imienia Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu, a w 2016 r. wziął udział w konkursie recytatorskim w Białymstoku.
W kwietniu 2005 r. w Czortkowie wręczono Order Uśmiechu Robertowi Sobolowi, prezesowi nowosądeckiego oddziału Stowarzyszenia Wspólnota Polska, wieloletniemu przyjacielowi sobotniej szkoły. Dzięki jego staraniom uczniowie mieli możliwość poddawać się rehabilitacji w centrum apiterapii we wsi Kamianna w województwie małopolskim, na pasiece «Barć» im. księdza Henryka Ostacha.
Owocne dla Towarzystwa były także lata 2008–2009, kiedy grupa wokalna «Jaskółka» zajęła trzecie miejsce w konkursie piosenki patriotycznej w Przemyślu, a absolwent szkoły Taras Hrabowyj został zwycięzcą konkursu literackiego «Nasze małe ojczyzny».
Nie ominęły nagrody też Marii Pustelnik. Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie przyznał jej medal «Pro Memoria» za zachowanie pamięci o tych, którzy walczyli o niepodległość Polski, a rok później z rąk prezydenta Lecha Kaczyńskiego otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP.
O Polsko-Ukraińskim Towarzystwie w Czortkowie świadczą liczni absolwenci szkoły sobotniej, którzy mieszkają nie tylko na Ukrainie, ale także w Polsce, Anglii, USA, Czechach i Szwecji.
Życzenia dla Towarzystwa i szkoły sobotniej osobiście złożyły byłe uczennice Sofia Zymak i Natalia Hewko, a Mariana Pomazybida i Wiktor Prysiażnyj przesłali nagrania z pozdrowieniami. Wiktor, który po ukończeniu uniwersytetu w Łodzi pracuje w Philips Polska w Warszawie, zaznaczył: «Z okazji obchodów 25-lecia szkoły życzę wszystkim powodzenia, aby nie zabrakło Wam energii i zapału w zdobywaniu wiedzy, rozwijaniu swoich pasji i kształtowaniu własnych charakterów. Bądźcie w tym niestrudzeni, gdyż zwiększa to szansę na sukces w dorosłym życiu. Niech Wasze osiągnięcia na polu nauki godnie i chlubnie promują język polski i kulturę tego kraju. Nauczycielom szkoły życzę, aby Wasze zaangażowanie i profesjonalizm w nauczaniu i wychowaniu były źródłem satysfakcji i spełnienia zawodowego, żeby i nadal (jak w moim wypadku) nawet po wielu latach od zakończenia szkoły, uczniowie mówili o niej z dumą – moja szkoła!»
Bohdan PRYSIAŻNYJ,
Czortków
