Prelekcja «Czesi na Wołyniu» odbyła się 16 lipca w miejskim Pałacu Kultury. Jest to pierwsze wydarzenie z cyklu «Łuck wielogłosowy: język, historia i tradycje wspólnot Łucka». Poprowadziła ją profesor Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki Switłana Szulha.
Zgromadzonych w Pałacu Kultury powitała dyrektor Departamentu Kultury Łuckiej Rady Miejskiej Tetiana Hnatiw. Powiedziała, że seria popularnonaukowych prelekcji jest częścią projektu «Miasta wzajemności: integracja poprzez dialog międzykulturowy» realizowanego przez Departament Kultury Łuckiej Rady Miejskiej we współpracy z miastami Lublin (Polska) i Pawłograd (Ukraina) w ramach Programu Rady Europy «Miasta Międzykulturowe».
Podczas prelekcji profesor Switłana Szulha opowiedziała o przybyciu Czechów na Wołyń, ich życiu w regionie oraz reemigracji. Podkreśliła, że nasz region od wielu stuleci położony jest na styku kultur. Ze względu na uwarunkowania geograficzne i historyczne współistnieli w nim i nadal współistnieją przedstawiciele różnych narodowości: Ukraińcy, Polacy, Żydzi, Czesi, Niemcy, Ormianie, Karaimi i inni.
Historia Czechów na Wołyniu sięga lat 60. XIX wieku, kiedy to zaczęli się tu osiedlać. W odróżnieniu od innych wspólnot etnicznych otrzymali liczne ulgi. Na przykład mogli kupować grunty rolne nie płacąc podatków.
Pod koniec XIX wieku Wołyń zamieszkiwało ponad 27 tys. Czechów. Później ich liczba wzrosła. Według spisu ludności z 1921 r., na terenie województwa wołyńskiego mieszkało 25 405 osób narodowości czeskiej, a na terenie sowieckiej części Wołynia (1926 r.) – 16 tys.
Okres międzywojenny był najbardziej produktywny dla Czechów w regionie: rozwijali chmielarstwo, produkcję cegły, rolnictwo, straż pożarną, zakładali browary. Wołyńscy Czesi pielęgnowali pamięć o swojej historii, rozwijali edukację i kulturę.
Większość z nich opuściła Wołyń po II wojnie światowej na podstawie porozumienia podpisanego 10 lipca 1946 r. między Rządem Republiki Czechosłowackiej a Rządem ZSRR. W 1992 r. Czesi mieszkający dziś na Wołyniu założyli Wołyńskie Obwodowe Towarzystwo Czechów «Matice Volyňská».
W prelekcji Switłany Szulhy uczestniczyli m.in. przedstawiciele organizacji wspólnot narodowych działających na Wołyniu, w tym czeskiej, historycy, zainteresowani tematem oraz mieszkańcy miasta.
Kolejne wydarzenie w ramach projektu zaplanowane zostało na 27 sierpnia. Zostanie poświęcone życiu Karaimów na Wołyniu.
Wiktor Jaruczyk
Zdjęcia udostępnione przez autora
