Festiwal w Gdyni powstał z inicjatywy Dyskusyjnego Klubu Filmowego «Żak» i Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Poznanie jego losów pozwala na spotkanie z polską kinematografią na przestrzeni ostatniego półwiecza. Co roku wiele polskich produkcji ubiega się o statuetkę «Złotych Lwów» na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, co świadczy o wielkiej roli, jaką odgrywa on w polskim życiu filmowym.

Pierwszy w Polsce Festiwal Filmowy odbył się w 1974 r., jednak nie w Gdyni, a w Gdańsku i tam spotykali się ludzie filmu się aż do 1986 r. Od 1987 r. do dziś stolicą polskiej kinematografii na czas trwania festiwalu jest Gdynia. Główną nagrodą są «Złote Lwy». Poza tym są wręczane «Srebrne Lwy» oraz «Platynowe Lwy».

Historia tego festiwalu to niezwykła podróż, podczas której poznamy różne polskie filmy, wzloty i upadki polskiej kinematografii, historię walk reżyserów z cenzurą i naturalnych zmian jakie zachodzą w grze aktorskiej i stylistyce kręcenia filmów.

Początek PFFF to wielkie produkcje: «Potop» Jerzego Hoffmana, «Noce i dnie» Jerzego Antczaka oraz «Ziemia obiecana» z pamiętnymi rolami Wojciecha Pszoniaka, Daniela Olbrychskiego i Andrzeja Seweryna. To tutaj widzowie mogli obejrzeć słynnego «Człowieka z marmuru» Andrzeja Wajdy oraz «Wodzireja» Feliksa Falka ze świetną rolą nieżyjącego już Jerzego Stuhra, które choć z powodów socjalistycznej cenzury nie zdobyły nagrody, jednak na zawsze pozostały w świadomości polskich widzów.

W pierwszym roku istnienia «Solidarności» – w 1980 – «Złote Lwy» powędrowały do reżysera Kazimierza Kutza za film «Paciorki jednego różańca», a rok później do Agnieszki Holland za film «Gorączka». W 1981 r. wyróżnienia otrzymały «Chłopi ‘81» Andrzeja Piekutowskiego i «Człowiek z żelaza» Andrzeja Wajdy.

W latach 1982–1983 festiwal został zawieszony ze względu na stan wojenny. Ruszył ponownie w 1984 r. To był czas, kiedy wielką popularność zdobyła wśród Polaków «Seksmisja» – komedia, która pozwalała śmiać się w latach szarej rzeczywistości końca epoki socjalizmu. Otrzymała ona wtedy nagrodę «Srebrnych Lwów». Nagrodzono wówczas również «Austerię» Jerzego Kawalerowicza, «Kobietę w kapeluszu» Stanisława Różewicza i «Siekierezadę» Witolda Leszczyńskiego. Nagrodę dziennikarzy zdobył «Danton» – kolejny wybitny film Andrzeja Wajdy.

W 1988 r. najważniejszym i najciekawszym reżyserem stał się Krzysztof Kieślowski. Nagrodę «Złotych Lwów» zdobył jego «Krótki film o miłości» oraz «Krótki film o zabijaniu». W 1989 r. nagrodę dziennikarzy i publiczności zdobyło «Przesłuchanie» Ryszarda Bugajskiego. Film ten najdłużej był tak zwanym «półkownikiem», czyli filmem odłożonym przez cenzurę na półkę, żeby nikt nie mógł go oglądać.

W 1990 r. «Złote Lwy» powędrowały do rąk Wojciecha Marczewskiego za jego «Ucieczkę z kina Wolność». Nagrody specjalne otrzymały filmy: «Kroll» Władysława Pasikowskiego i «Śmierć dziecioroba» Wojciecha Nowaka. W 1994 r. nagrodę główną zdobył Juliusz Machulski za komedię «Girl Guide».

Z lat 90. należy jeszcze wymienić «Cwał» Krzysztofa Zanussiego, «Gry uliczne» Jerzego Krauzego, «Poznań ‘56» Filipa Bajona. Warte obejrzenia są na pewno: «Historie miłosne» Jerzego Stuhra, «Życie jako śmiertelna choroba przenoszona droga płciową» Krzysztofa Zanussiego i «Dług» Krzysztofa Krauzego.

Najpopularniejszymi i nagrodzonymi filmami z początku XXI wieku, które pozostaną w pamięci widzów, są: «Dzień świra» Marka Koterskiego, «Cześć Tereska» Marka Koterskiego, «Mała Moskwa» Waldemara Krzystka, «Ida» Pawła Pawlikowskiego i «Body / Ciało» Małgorzaty Szumowskiej.

W 2015 r. rozdano również tak zwane «Diamentowe Lwy». Widzowie zagłosowali wtedy na «Noce i dnie» w reżyserii Jerzego Antczaka, «Potop» Jerzego Hoffmana i «Ziemię obiecaną» Andrzeja Wajdy. Najlepszą aktorką została wybrana Jadwiga Barańska, która zmarła 25 października br., a za najlepszego aktora uznano Janusza Gajosa za role w filmach «Milioner», «Ucieczka z kina Wolność» i «Body / Ciało». Nominowani byli także: Krystyna Janda za rolę w «Przesłuchaniu», Danuta Szaflarska za rolę w «Porze umierać», Tomasz Kot za wcielenie się w postać Zbigniewa Religi w filmie «Bogowie» i Jerzy Bińczycki za rolę Bogumiła Niechcica w «Nocach i dniach».

Jeśli chodzi o muzykę filmową to wygrała muzyka Wojciecha Kilara z «Ziemi obiecanej», a nominacje otrzymały także ścieżki muzyczne z «Vabanku II» Wojciecha Kuźniaka oraz muzyka Michała Lorenza z filmów «Psy» i «Bandyta».

W bieżącym roku festiwal odbył się w dniach 23–28 września. Nagrodę główną otrzymała «Zielona granica» Agnieszki Holland, a «Srebrne Lwy» – polsko-duński film Magnusa von Horna «Dziewczyna z igłą» . Przyznano także wiele nagród indywidualnych za role aktorskie, reżyserię, zdjęcia, scenografię, charakteryzację, role główne i drugoplanowe, debiut reżyserski oraz film dokumentalny. «Platynowe Lwy» za całokształt twórczości otrzymał Wojciech Marczewski.

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych jest wartością samą w sobie. Śledząc jego historię poznajemy polskie filmy nakręcone na przestrzeni 50 lat. Każdy może wybrać coś dla siebie na jesienne długie wieczory według własnego gustu i smaku.

Dla miłośników polskich filmów podajemy link do strony Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych: festiwalgdynia.pl.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Zdjęcie: Materiały prasowe. https://festiwalgdynia.pl/media/ Autor: Anna Bobrowska