Cenzura w łuckim wydaniu: kara za cytowanie
Artykuły

Uwaga całej Ukrainy jest skupiona na wydarzeniach w Kijowie. Cały czas napływają też wiadomości o atakach na działaczy, związanych z protestami, w różnych miastach Ukrainy. W Łucku prześladowania dotknęły też teatru «Harmider», który w sposób artystyczny nawiązał do wydarzeń na Ukrainie.

 

Teatr «Harmider» działa przy Łuckim Rejonowym Domu Kultury. Wyróżnia się w środowisku artystycznym Łucka niezależnością, zaangażowaniem i aktywnością społeczną. Około 30 osób gra, pracuje nad scenariuszami, oprawą muzyczną i dekoracjami, organizuje imprezy artystyczne i dba o promocję miasta. To wszystko aktorzy robią na zasadach społecznych – ale profesjonalnie. Pełne sale na przedstawieniach są tego najlepszym dowodem.

 

DSC 1905

Wstrząśnięci wiadomością o okrutnym rozpędzeniu młodzieży na Euromajdanie 30 listopada, artyści postanowili nie omijać bolesnego tematu w swojej sztuce. Zapożyczone z blogów i sieci społecznościowych teksty przedstawienia «AU! Powiedziane milionom» uzupełniono o cytaty wpisów świadków i uczestników tragicznych wydarzeń. Karygodne? Zdaniem władz rejonu łuckiego – jak najbardziej. O tym, jakie były skutki używania cytatów, przedstawiciele teatru opowiedzieli na konferencji prasowej 21 stycznia.

 

Nagranie z przedstawienia, które pojawiło się na stronie teatru i w mediach internetowych, wywołało falę niezadowolenia ze strony władz rejonu. Pojawiły się pogłoski o negatywnej reakcji urzędników, ale na działania trzeba było zaczekać półtora miesiąca. Dopiero 13 stycznia Rusłana Porycka, kierownik artystyczny teatru, została zaproszona na rozmowę z szefową rejonowego wydziału kultury Walentyną Zińczuk. Urzędniczka zasugerowała, że teatr powinien sobie poszukać innego miejsca. Jeśli nie zrobi tego sam, znajdzie się powód, dla którego będą musieli opuścić budynek.

 

DSC 1871

Artyści wraz z dyrektorem Domu Kultury Stepanem Cyką, usiłowali szukać wsparcia u władz obwodu, ale bezskutecznie – 16 stycznia Rusłana Porycka została poinformowana o tym, że stanowisko kierownika teatru «Harmider» zostało usunięte ze struktury organizacyjnej. Nie pozwolono także na kontynuację działalności na zasadach społecznych – teatr dostał 2 miesiące na pakowanie waliz i znalezienie nowego lokum, gdyż inni artyści nie są zatrudnieni w Domu Kultury.

 

Formalnie rozporządzeniu wydziału kultury nie można nic zarzucić – na papierze to drobne zmiany w strukturze organizacyjnej. Jednak zespół «Harmideru» nie ma wątpliwości: zakończenie współpracy jest decyzją polityczną, która została podjęta co najmniej na poziomie obwodowym. Aktorzy pragną dotrzeć do świadomości władzy poprzez maksymalny rozgłos i publiczne apele do ministra kultury Leonida Nowochatka i przewodniczącego Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej Borysa Klimczuka.

 

W Łucku jest to jedyny niezależny teatr reprezentujący miasto i obwód wołyński na największych teatralnych festiwalach ukraińskich i międzynarodowych. Pozostawiony bez pomieszczenia w Domu Kultury straci miejsce prób, magazyn strojów i dekoracji, a przede wszystkim miejsce spotkań z widzami. Dom Kultury natomiast pozostanie bez dochodów z biletów wejściowych i… publiczności – przedstawienia «Harmideru» to niemal jedyne wydarzenia, którymi owa jednostka może się poszczycić.

 

Czyżby wydział kultury Łuckiej Administracji Rejonowej postanowił wziąć na siebie obowiązki wydziału ds. propagandy czy zwyczajnie demonstruje własną nadgorliwość? Tak czy inaczej, wysłanie największego niezależnego teatru w Łucku w podziemie artystyczne, nie służy rozwojowi kultury. Chyba, że właśnie w taki sposób wygląda regulaminowa «realizacja państwowej polityki w zakresie kultury».

 

Olena SEMENIUK,
zdjęcia udostępnione przez teatr «Harmider»

 

DSC 1816

DSC 1809

Powiązane publikacje
Prosił, by pochowano go na Ukrainie. W Łucku pożegnano poległego na wojnie Kolumbijczyka
Wydarzenia
15 września Łuck pożegnał Kolumbijczyka Carlosa Arturo Bojórqueza Velasco, który zginął w walce o Ukrainę.
15 września 2026
Krzyż nie ma ostatniego słowa. Odpust w Torczynie
Wydarzenia
«Cierpienie nie ma ostatniego słowa, bo Krzyż nie ma ostatniego słowa. Ostatnie słowo należy do Chrystusa – i tym słowem jest zmartwychwstanie» – te słowa stały się głównym przesłaniem uroczystości Podwyższenia Krzyża Świętego, która 14 września odbyła się w katolickiej parafii w Torczynie na Wołyniu.
15 września 2026
Wieczór muzyki sakralnej w Dubnie
Wydarzenia
14 września, w święto Podwyższenia Krzyża Świętego, parafia Świętego Jana Nepomucena w Dubnie obchodziła drugi odpust.
15 września 2026
«Paleta kultur»: jak wyglądał tegoroczny międzykulturowy festiwal w Łucku
Wydarzenia
Tradycyjnie z okazji Dnia Miasta w Łucku odbył się międzykulturowy festiwal «Paleta Kultur».
14 września 2026
Rosyjskie drony przez cały dzień atakują obwód rówieński i wołyński
Wydarzenia
Od kilku godzin trwa zmasowany atak dronów na obwód wołyński oraz od samego rana na obwód rówieński. Wróg skierował drony m.in. na Kowel, Łuck, Sarny i Dubno.
12 września 2026
Trasa z początku XX wieku: w Łucku zaprezentowano audiospacer po centrum miasta
Wydarzenia
«Łesia nawet nie śniła o życiu w rytmie tanga» – audiospacer pod tym tytułem zaprezentowano w Łucku 11 września. Jest to pierwszy audiospacer w ramach projektu «Wielokulturowy Łuck: trasa z początku XX wieku» realizowanego przez teatr «Harmyder».
12 września 2026
W Równem odbędzie się jubileuszowy turniej minifutbolu dla drużyn z Ukrainy i Polski
Wydarzenia
W Równem odbędzie się X Międzynarodowy Turniej Minifutbolu «Sport zbliża serca» z udziałem drużyn dziecięcych i dorosłych z Ukrainy i Polski.
11 września 2026
Wspólne czytanie Mickiewicza w Tarnopolu
Wydarzenia
10 września w Polonijnym Stowarzyszeniu Kulturalno-Oświatowym w Tarnopolu odbyło się Narodowe Czytanie. Spotkanie miało na celu nie tylko popularyzację klasyki literatury pięknej, ale również integrację lokalnych środowisk polskich oraz placówek oświatowych.
11 września 2026
«Dialog Dwóch Kultur» zaprosił uczestników do Krzemieńca, Dubna, Wiśniowca i Ubini
Wydarzenia
W dniach 4–7 września w Krzemieńcu odbyło się forum literacko-artystyczne «Dialog Dwóch Kultur – 2026». Wyjazdowe sesje konferencji zorganizowano w Dubnie w obwodzie rówieńskim, Wiśniowcu w obwodzie tarnopolskim oraz w Ubiniach w obwodzie lwowskim.
11 września 2026