«Grawitacja wzajemności»
Artykuły

Taki wymowny tytuł posiada antologia współczesnej poezji ukraińskiej, w tłumaczeniu na język polski. 27 września 2013 roku w ramach VIII wystawy «Książki Wielkiego Wołynia» zaprezentowano wołyńskim czytelnikom pracę poetki i tłumaczki Oleny Krysztalskiej. Antologia została wydana dzięki redakcyjnemu wsparciu polskiego pisarza i tłumacza, redaktora czasopisma «Lublin» Zbigniewa Fronczka.

Słuchaczami i uczestnikami akcji byli studenci Instytutu Filologii i Dziennikarstwa Wschodnioeuropejskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Łesi Ukrainki, zaś gośćmi prezentacji redaktor wydania Zbigniew Fronczek, polski tłumacz Wojciech Pestka, pisarz i redaktor słowackiego czasopisma literackiego wydawanego w języku ukraińskim «Dukla» Iwan Jackanyn, ukraiński tłumacz Wsewołod Tkaczenko oraz wołyńska poetka Walentyna Sztyńko. Autorzy i goście Wołynia recytowali ukraińskie wiersze i ich interpretacje w języku polskim.

Uczestnicy imprezy jednogłośnie i przekonująco stwierdzili, że prezentowaną antologię należy uznać za wyjątkowe dzieło nowoczesnego przekładu poetyckiego. Tłumaczka w fachowy sposób, co jest głównym przymiotem tego zjawiska twórczo-wydawniczego, potrafiła w wykonanych tłumaczeniach poetyckich przekazać w języku obcym całą pełnię semantyczną i ekspresyjną ojczystego słowa ukraińskiego, jednocześnie zachowując merytoryczne szczegóły w zakresie rytmiki i akcentowania wierszy i ich melodię, co nie każdy tłumacz potrafi. Na przykład głębia i skupienie poetyckiej myśli Liny Kostenko, rytmika i melodyjność poetycka została doskonale zachowana w polskich tłumaczeniach jej kilku wierszy przez Olenę Krysztalską.

Profesjonalizm zauważamy w wyborze autorów i strukturze antologii, przedstawiającej najbardziej ciekawe postacie współczesnej poezji ukraińskiej – od najstarszych do najmłodszych, od żyjących klasyków Liny Kostenko i Dmytra Pawłyczka do Dmytra Drozdowskiego. Łącznie zaprezentowano135 autorów, dlatego to jest najbardziej pełne wydanie wśród istniejących polskich antologii poezji ukraińskiej. Dwujęzyczna struktura książki pomaga każdemu czytelnikowi stać się krytykiem i współtwórcą, porównać oryginalny tekst z tłumaczeniem, wyczuć piękno i bogactwo zarówno ukraińskiego, jak też polskiego słowa poetyckiego.

Znajomość tematu widać w starannie wykonanej pracy redakcyjnej przekładów poetyckich, jak i w zredagowanych notatkach, komentarzach i informacjach o autorach. Historię powstania antologii opisuje w przedmowie do edycji znany tłumacz poezji polskiej na język ukraiński Stanisław Szewczenko. Niektóre tajemnice twórczej współpracy tłumaczki i redaktora zostały odsłonięte w posłowiu Zbigniewa Fronczka, który zauważył, że celem pracy było ukazanie «duchowego obrazu Ukrainy».

W twórczości Ołeny Krysztalskiej jest to kolejny ogromny krok na szczyty mistrzostwa tłumaczeń. U podstaw niniejszej pracy leży tytaniczna praca tłumacza i redaktora, co potwierdza liczba reprezentowanych w antologii autorów i poziom przekładu artystycznego.

Również symbolicznym i wymownym jest tytuł książki, który świadczy o dawnych powiązaniach kulturowych Polaków i Ukraińców, które z każdym nowym krokiem stają się coraz mocniejsze.

Energia, natchnienie i twórczość tłumaczki Ołeny Krysztalskiej harmonijnie łączy się z powagą, surowością, intelektualizmem i rygorystycznymi wymaganiami redaktora Zbigniewa Fronczka, w efekcie dając nam to poetyckie dzieło.

Switłana KRAWCZENKO

Powiązane publikacje
TKP w Kowlu uporządkowało polską kwaterę wojskową na miejscowym cmentarzu
Wydarzenia
22 lipca członkowie Towarzystwa Kultury Polskiej w Kowlu zebrali się na cmentarzu komunalnym przy ulicy Niezależności, by uporządkować polskie pochówki.
24 lipca 2026
Łuck otrzymał agregat prądotwórczy z Białegostoku
Wydarzenia
W ramach wsparcia partnerskiego miasto Białystok przekazało Łuckiej Hromadzie, jako pomoc humanitarną, agregat prądotwórczy o mocy 80 kW – podał Wydział Współpracy Międzynarodowej i Działalności Projektowej Łuckiej Rady Miejskiej.
23 lipca 2026
Po Polsce z Wiesławem: Świętokrzyskie – kraina legend, czarów i magii
Artykuły
W samym sercu Polski leży kraina, która pamięta czasy sprzed setek milionów lat, czasy nim na Ziemi pojawiły się dinozaury, a nawet czasy przed wykształceniem się znanych nam dziś kontynentów.
23 lipca 2026
Związki frazeologiczne: Prawdziwe gwiazdy i takie sobie gwiazdeczki
Artykuły
Jeszcze niedawno gwiazdy kojarzyły się z czymś odległym, migoczącym wysoko nad głową, wymagającym teleskopu, cierpliwości i odrobiny romantyzmu. Dziś wystarczy smartfon, stabilne łącze i umiejętność robienia miny zaskoczonej, ale naturalnej, by w ciągu jednego popołudnia znaleźć się na świeczniku.
22 lipca 2026
Lato w Małopolsce dla uczniów Stowarzyszenia im. Ewy Felińskiej z Łucka
Wydarzenia
Uczniowie Szkoły Sobotnio-Niedzielnej przy Stowarzyszeniu Kultury Polskiej imienia Ewy Felińskiej na Wołyniu zakończyli dziesięciodniowy pobyt edukacyjno-integracyjny w Krakowie. Wyjazd odbył się w ramach XXIV edycji akcji Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski «Podarujmy Lato Dzieciom ze Wschodu».
21 lipca 2026
Życzenia dla Anny Sobolewej z Kostopola z okazji 80. Urodzin
Wydarzenia
20 lipca 80. urodziny obchodzi Anna Sobolewa z Kostopola, członkini miejscowego Towarzystwa Kultury Polskiej, parafianka kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa. Redakcja «Monitora Wołyńskiego» oraz Towarzystwo Kultury Polskiej w Kostopolu składają Pani Annie najserdeczniejsze życzenia z okazji jubileuszu.
20 lipca 2026
W Równem powstanie seria filmów animowanych o książętach Lubomirskich
Wydarzenia
Przez prawie 250 lat Równe i Dubno należały do książąt Lubomirskich, którzy wywarli ogromny wpływ zarówno na ówczesny rozwój, jak i na współczesny wygląd tych miast. W tym roku ich dziedzictwu poświęcona zostanie seria animowanych opowieści. Projekt zostanie zrealizowany przy wsparciu Ukraińskiej Fundacji Kultury.
20 lipca 2026
Życzenia dla Jana Piejki z okazji 70. urodzin
Wydarzenia
18 lipca 70. urodziny obchodzi Jan Piejko, prezes Nadzbruczańskiego Stowarzyszenia Kultury i Języka Polskiego, które działa w Husiatynie, Sidorowie i Chorostkowie w obwodzie tarnopolskim. Z tej okazji przesyłamy solenizantowi najserdeczniejsze życzenia.
18 lipca 2026
Łuck pożegnał żołnierzy Pawła Korczuka, Alberta Świcę i Wadyma Czwyra
Wydarzenia
17 lipca w prawosławnej katedrze Świętej Trójcy w Łucku pożegnano żołnierzy Pawła Korczuka, Alberta Świcę i Wadyma Czwyra.
17 lipca 2026