7–8 września w stolicy województwa podlaskiego, Białymstoku, odbyły się uroczystości upamiętniające zesłanych na Sybir Polaków. Uczestniczyła w nich również delegacja z Wołynia.

Główne wydarzenia zostały zaplanowane na 8 września, ale pierwsze delegacje zaczęły przybywać już wieczorem 6 września. Wołynianie, których reprezentowali członkowie Stowarzyszenie Kultury Polskiej imienia Ewy Felińskiej na Wołyniu oraz Stowarzyszenia Lekarzy Polskiego Pochodzenia, przybyli do Białegostoku w czwartek, 7 września. Mimo zmęczenia spowodowanego deszczową i zimną pogodą oraz tradycyjnie «gościnną» granicą, na której spędziliśmy dość dużo czasu ruszyliśmy na wycieczkę po mieście. Brukowane ulice i place, ratusz, kościoły i cerkwie, muzea oraz oczywiście perełka Białegostoku, «Podlaski Wersal» – pałac Branickich z pięknym parkiem…

Po powrocie ze spaceru zjedliśmy kolację i pojechaliśmy na nocleg do akademika Politechniki Białostockiej. Poza naszą prawie 80-osobową grupą przyjechało jeszcze 120 Polaków z Białorusi, ponad 80 z Litwy i 15 z Estonii.

Rano następnego dla na Placu Katyńskim odbył się wiec oraz modlitwa ekumeniczna, które rozpoczęły XVII Międzynarodowy Marsz Pamięci Zesłańców Sybiru. Organizatorami Marszu były: Związek Sybiraków, Muzeum Pamięci Sybiru, Urząd Miejski w Białymstoku, Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego, Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

W tym roku Marszowi towarzyszy hasło «Ojczyzna w naszych sercach i pamięci». Udział w nim wzięli Sybiracy z rodzinami, kombatanci, uczniowie miejscowych szkół, studenci, harcerze, mieszkańcy miasta. Poza Polakami z krajów dawnego ZSRR przybyły także delegacje polonijne z USA, Australii i Wielkiej Brytanii. Pogoda, która przy Pomniku Katyńskim nie wróżyła nic dobrego, stopniowo się poprawiła i, kiedy kolumna składająca się z 12 tys. osób podeszła do końcowego punktu marszu, kościoła Ducha Świętego, wyjrzało nawet słońce. Po Mszy w intencji wszystkich, którzy zginęli na Syberii oraz tych, którym udało się przetrwać, odbył się wiec i złożenie kwiatów pod pomnikiem Nieznanego Sybiraka.

Krótkie przemówienia wygłosili obecni przedstawiciele władz i organizacji pozarządowych, zostały odczytane listy od prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy oraz premier Beaty Szydło. Wystąpiła także honorowa uczestniczka Marszu – córka generała Władysława Andersa Anna Maria Anders. Obecnym zapadły w serce słowa prezydenta Białegostoku Przemysława Tuchlińskiego: «Naszym obowiązkiem jest podejmowanie działań, które spowodują, że pamięć o tych wydarzeniach i ludziach, którzy doświadczyli tych tragicznych losów, będzie żyła i łączyła kolejne pokolenia. To trudne karty naszej pamięci, ale żaden naród nie może istnieć ani rozwijać się bez przywiązania do swej tradycji i swoich dziejów».

Uroczystości zakończyły się salwą honorową i złożeniem kwiatów pod pomnikiem Nieznanego Sybiraka.

My również złożyliśmy wieńce. Potem na placu przy kościele rozpoczęło się tradycyjne częstowanie grochówką, ale musieliśmy już ruszać w daleką podróż do domu.

Anatolij OLICH

Foto autora