14 maja z okazji 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja na terenie Soboru Sofijskiego w Kijowie zgromadzili się przedstawiciele władz Ukrainy, Polski i Litwy, placówek dyplomatycznych różnych państw, w tym konsulowie generalni Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie, a także organizacji polskich, duchowieństwa oraz wojska.

Organizatorami uroczystości były ambasady Polski i Litwy na Ukrainie. Wybrane miejsce spotkania jest wyjątkowe, ponieważ Sobór Sofijski, czyli sobór Mądrości Bożej w Kijowie, jest tradycyjnie głównym miejscem prezentacji fundamentalnych europejskich dokumentów prawnych. Pięć lat temu wystawiono tu oryginał Konstytucji Filipa Orlika, przywieziony ze Szwecji.

Konstytucja 3 Maja uważana jest za pierwszą w Europie i drugą na świecie (po Stanach Zjednoczonych) nowoczesną spisaną ustawę zasadniczą. Obowiązywała ona na terenie I Rzeczypospolitej, w skład której wchodziły m.in. dzisiejsza Polska, Litwa i Ukraina. Podczas otwarcia uroczystości w Soborze Sofijskim w Kijowie zabrzmiały hymny trzech państw. Zgromadzeni uczcili chwilą ciszy ofiary rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Jako pierwszy przemówił Piotr Łukasiewicz, Chargé d'Affaires Rzeczypospolitej Polskiej w Ukrainie. Podkreślił, że wartości określone w Konstytucji 3 Maja wciąż są żywe i uniwersalne. Władza i prawo nie powinny być traktowane jako coś oczywistego, wymagają one troski, aktualizacji i ochrony. «Właśnie dlatego stoimy po stronie Ukrainy jako partner, sojusznik i przyjaciel w jej dążeniu do bezpieczeństwa, dobrobytu i pełnoprawnego członkostwa w rodzinie państw europejskich!» – podkreślił dyplomata.

Inga Stanytė-Toločkienė, Ambasador Republiki Litewskiej w Kijowie, zwróciła uwagę na wyjątkowość miejsca, w którym odbywało się wydarzenie. Pani Ambasador wierzy, że Ukraina stanie się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej już do 2030 r.

Taras Kaczka, Wicepremier Ukrainy ds. Integracji Europejskiej i Euroatlantyckiej, podziękował dyplomatom z Polski i Litwy za wsparcie oraz zaapelował o dalsze wspieranie aspiracji europejskich Ukrainy. Podkreślił również ważną rolę państw europejskich w przeciwstawianiu się rosyjskiemu agresorowi.

Istotne i symboliczne jest to, że, pomimo kolejnych ataków Moskwy na stolicę Ukrainy i wszystkie jej regiony, spotkanie nie zostało odwołane. Uczestnicy obchodów byli zgodni co do tego, że wolna Europa nie jest możliwa bez jedności i braterstwa z wolną Ukrainą.

Wiktor Jaruczyk,

Stowarzyszenie Kultury Polskiej im. Ewy Felińskiej na Wołyniu

Zdjęcia udostępnione przez autora