W 1936 r. w Polsce zapoczątkowano nowe zawody piłkarskie, w których brały udział reprezentacje okręgowych związków (w zasadzie – województw). Zdobywcę pucharu wyłaniano według zasad olimpijskich.
Te rozgrywki odbywały się pod patronatem ówczesnego Prezydenta II Rzeczypospolitej i otrzymały odpowiednią nazwę: Puchar Prezydenta Ignacego Mościckiego. Brała w nich również udział reprezentacja Wołyńskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (OZPN).
W pierwszych rozgrywkach w składzie okręgowych reprezentacji mogli uczestniczyć tylko piłkarze z klubów danego okręgu. Dodatkowo o Puchar walczyły reprezentacje ligi krajowej – А i B. Jedna z nich – reprezentacja B – była rywalem wołyńskiej reprezentacji w pierwszej rundzie eliminacji.
O tym, kto będzie występować w wołyńskiej reprezentacji decydował kapitan Wołyńskiego OZPN Edward Piotrowski. Przygotowując się do udziału w rozgrywkach o Puchar Prezydenta RP, reprezentacja Wołynia 21 maja rozegrała kontrolny mecz przeciwko reprezentacji Łucka i zwyciężyła 4:1. Trzy bramki w tym meczu zdobył Leonid Mołczanowski, jedną – Anatolij Biełousow. Honorową bramkę dla łuckiej drużyny zdobył Prystrupa.
Mecze pierwszej rundy eliminacji Pucharu (1/8) odbyły się w niedzielę 24 maja. Na Stadionie im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łucku zgromadziło się dużo widzów. Wydawane w Krakowie czasopismo «Przegląd Sportowy» podało informację o 8 tys. kibiców. Natomiast według tygodnika «Wołyń» było ich tylko 5 tys.
Wołyń wystąpił w składzie: Wiktor Dołżański (PKS Łuck), Włodzimierz Mazur (PKS Łuck), Jerzy Andrejew (Strzelec Janowa Dolina), Józef Polikowski (Pogoń Równe), Franciszek Nagengast (Strzelec Janowa Dolina), Jankiel Łatnik (Hasmonea Równe), Anatolij Biełousow (Strzelec Janowa Dolina), Solomon Pinus (Hasmonea Łuck), Tadeusz Pürszel (PKS Łuck), Leonid Mołczanowski (PKS Łuck), Grzegorz Kaba (Strzelec Janowa Dolina).
Wiktor Dołżański i Leonid Mołczanowski – piłkarze reprezentacji Wołynia w 1939 r. Zdjęcie ze zbiorów Leonida Mołczanowskiego udostępniła krajoznawczyni Halina Danylczuk (Równe).
W drużynie B ligi grali przedstawiciele pięciu klubów: Tatuś (Ruch Wielkie Hajduki), Seifort (Śląsk Świętochłowice), Giemsa (Ruch Wielkie Hajduki), Bryła ІІ (Śląsk Świętochłowice), Wilczkiewicz (Garbarnia Kraków), Szumara (Pogoń Lwów); Niechcioł (Pogoń Lwów), Pazurek ІІ (Garbarnia Kraków), Peterek (Ruch Wielkie Hajduki), Cebulak (Legia Warszawa), Borowski (Pogoń Lwów). Należy podkreślić, że trzech uczestników reprezentacji pochodziło z drużyny Ruch Wielkie Hajduki (Wielkie Hajduki lub Hajduki Wielkie – dzielnica Chorzowa), która w 1936 r. zdobyła tytuł mistrza Polski.
Przewaga mistrzów oczywiście była ogromna i ten mecz skończył się pewnym zwycięstwem ligowej reprezentacji В (6:3). W pierwszej połowie meczu trzy bramki dla reprezentacji В zdobyli: Peterek (dwie) i Cebulak, a honorową bramkę dla zespołu Wołynia strzelił Solomon Pinus. Po przerwie Wilczkiewicz i Peterek strzelili jeszcze dwie bramki dla ligowej drużyny, po stronie wołyńskiej bramki strzelili: Leonid Mołczanowski (z rzutu karnego) i Tadeusz Pürszel. Ostatnią bramkę w tym meczu zdobył Cebulak z podania Borowskiego.
Trener ligowej reprezentacji Bergtal po meczu powiedział: «W drużynie Wołynia dobry bramkarz, obrona w pewnym wykopie, Pürszel dawny gracz Legii warszawskiej. Po przerwie grał Wołyń lepiej, ale widać było, że jest speszony nazwiskami przeciwników. Boisko dobre, ale nierówne».
Ligowa reprezentacja В po zwycięstwie nad wołyńską drużyną awansowała do półfinału i na tym etapie przegrała z Krakowem (3:5) – przyszłym pierwszym zdobywcą Pucharu Prezydenta Mościckiego.
W 1937 r. nowy kapitan Wołyńskiego OZPN Zygmunt Chrzanowski postawił na piłkarzy dwóch drużyn klubu Strzelec: na Strzelca z Dubna, będącego jednym z liderów wołyńskiej klasy A (najlepsze drużyny województwa grały w wołyńskiej Lidze), oraz na przyszłego mistrza Wołynia – Strzelca z Janowej Doliny. W składzie reprezentacji znalazło się również kilku piłkarzy z innych klubów. Bramkarzem wołyńskiej drużyny był Artur Płoch z Wojskowego Klubu Sportowego garnizonu Dederkały pod Krzemieńcem, który dopiero co został członkiem Wołyńskiego OZPN i jeszcze nie uczestniczył w oficjalnych rozgrywkach. W składzie tym zagrali również: obrońcy Włodzimierz Mazur (PKS Łuck) i Eugeniusz Zioła (Strzelec Janowa Dolina), pomocnicy Aszpis (Hasmonea Równe), Mieczysław Słabiński (Strzelec Dubno) i Stanisław Studziński (Pogoń Równe), napastnicy Michał Makow, Sylwester Żrubek (obaj ze Strzelca Janowa Dolina), Albert Szymura, Paweł Bakowski (obaj ze Strzelca Dubno) i Suchar Winokur (Hasmonea Równe).
Pierwszym rywalem Wołynia była reprezentacja Lublina. Mecz odbył się 20 czerwca w Łucku. Przed przerwą goście strzelili bramkę. Jednak w drugiej połowie meczu Suchar Winokur zdobył dwa gole dla gospodarzy, więc wołyńska reprezentacja wygrała (2:1).
4 lipca, w drugiej kolejce, wołyńska drużyna przegrała z Wilnem (0:1). Decydującą bramkę dla wileńskiego zespołu w czwartej minucie drugiej połowy meczu zdobył Pawłowski.
W ciągu następnych dwóch lat wołyńska reprezentacja dwukrotnie przegrywała już na wstępie. Porażki w grze z drużyną Stanisławowa (2:3) w 1938 r. można było uniknąć, ponieważ rywale byli na tym samym poziomie. Decydującą bramkę piłkarze stanisławowskiej reprezentacji zdobyli w dogrywce (po 90 minutach meczu był remis 1:1, w związku z czym sędzia doliczył zespołom dodatkowy czas 30 minut). Bramki dla Wołynia strzelili wówczas Bażant z dubieńskiego WKS i Zagor z Janowej Doliny. Co do meczu z zespołem z Warszawy w 1939 r., wołyńska drużyna chyba nawet nie liczyła na zwycięski wynik. W 1939 r. reprezentacjom województw pozwolono na angażowanie piłkarzy z drużyn ligi krajowej. Stołeczna reprezentacja zaangażowała więc piłkarzy ligowych z Warszawianki i Polonii: Straucha (Polonia), Juksza (Warszawianka), Cewartowskiego (nie reprezentował żadnej drużyny), Sochana (Warszawianka), Nyca (Polonia), Lubańskiego (Fort Bema), Hamana (Warszawianka), Kulkę, Nawrota (obaj z Polonii), Kniołę i Barana (obaj z Warszawianki). Rezerwowym bramkarzem był Kondrecki (Warszawianka).
Wołyńska drużyna wystąpiła w składzie: Żyła (Strzelec Janowa Dolina), Zagor (Strzelec Janowa Dolina), Wałek (Pogoń), Aszpis (Hasmonea Równe), Wedmedenko (PKS Łuck), Szapek (WKS Dubno), Kosiarz, Mołczanowski (obaj z PKS Łuck), Koźlik (Strzelec Janowa Dolina), Hajduk (WKS Dubno), Marcinek (WKS Równe). Pod koniec pierwszej połowy meczu bramkarza Żyłę, który doznał kontuzji, zastąpił Czyżewski (WKS Łuck).
Wszystkie gole zostały zdobyte w drugiej połowie meczu. Po pięciu bramkach rywali w przedostatniej minucie meczu honorową bramkę dla Wołynia z rzutu karnego strzelił Józef Koźlik (1:5).
Tak wołyńska reprezentacja wystąpiła w rozgrywkach Pucharu Prezydenta Ignacego Mościckiego: cztery porażki i tylko jedno zwycięstwo. Ale biorąc pod uwagę to, że rywalami wołyńskich piłkarzy dwukrotnie byli piłkarze ligi krajowej, trudno uznać takie wyniki za całkowite fiasko.
Serhij HRUDNIAK
P. S. od autora: Tekst został opracowany na podstawie publikacji w prasie z lat 1936–1939 w czasopismach «Wołyń» (Łuck), «Janowa Dolina» (Janowa Dolina) oraz «Przegląd Sportowy» (Kraków).
Będę bardzo wdzięczny wszystkim osobom, które udzielą mi informacji o wołyńskich działaczach i piłkarzach w okresie międzywojennym, udostępnią ich zdjęcia lub dokumenty. Można mnie znaleźć na Facebooku (Serhiy Grudnyak) lub napisać do mnie na: sgrudnyak@gmail.com
CZYTAJ TAKŻE:
ROK 1921: POCZĄTKI PIŁKI NOŻNEJ W WOJEWÓDZTWIE WOŁYŃSKIM
ROK 1922: PIERWSZE MISTRZOSTWA DLA WOŁYŃSKICH KLUBÓW
ROK 1923: AWANS WKS KOWEL DO KLASY A
ROK 1924: WKS KOWEL JEDNYM Z LIDERÓW KLASY A
WOŁYŃSKA PIŁKA W LATACH 1925–1926: PIERWSZE OSIĄGNIĘCIA SOKOŁA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1926: POWRÓT HALLERCZYKA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1927: SEZON PRZED «ROZWODEM»
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1928: PIERWSZE WŁASNE MISTRZOSTWA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1929: SKANDALICZNE MISTRZOSTWA
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1930: NAJWYŻSZY WZLOT «SOKOŁA»
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1931: UTWORZONO WOŁYŃSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK PIŁKI NOŻNEJ
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1932: RÓWIEŃSKA HASMONEA ZNOWU MISTRZEM, A SOKÓŁ NAJRADOŚNIEJSZĄ DRUŻYNĄ
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1933: OSTATNI SUKCES RÓWIEŃSKIEJ HASMONEI
WOŁYŃSKA PIŁKA W ROKU 1935: JANOWA DOLINA WŚRÓD LIDERÓW KLASY A
