ABC kultury polskiej: Dominik Połoński – wiolonczelista niezłomny
Artykuły

Był genialnym i wybitnym wiolonczelistą. Przez zły los został naznaczony piętnem śmierci w samym środku swojej kariery. Wszystko przez nowotwór mózgu i kolejne ciężkie operacje. Był jedynym na świecie muzykiem, który grał na wiolonczeli, używając tylko prawej ręki. W jednym z wywiadów stwierdził zdecydowanie: «Pokonałem raka mózgu jedynie dla wiolonczeli».

Dominik Połoński urodził się w roku 1977 w Krakowie. Studia ukończył w Akademii Łódzkiej w klasie profesora Stanisława Firleja. Swoje umiejętności rozwijał w znanej uczelni Escuela Superior de Musica Reina Sofia w Madrycie w klasie wiolonczeli Natalii Szachowskiej.

Zdobył Grand Prix i nagrodę za najlepsze wykonanie utworu patrona w Międzynarodowym Konkursie Indywidualności Muzycznych im. Aleksandra Tansmana w Łodzi. Zajął drugie miejsce w Międzynarodowym Konkursie Wiolonczelowym im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. Zdobył też Grand Prix w roku 2002 na International Europhony Competition w Bukareszcie. Był najpierw nominowany do nagrody Fryderyka w roku 2002, a zdobył ją w roku 2006 za album z koncertem wiolonczelowym Schumana. Paszport «Polityki» otrzymał natomiast w 2003 r.

Po operacji mózgu, którą przeszedł w wieku 27 lat, w 2004 r., został częściowo sparaliżowany i jego lewa ręka nie była już w stanie służyć mu do grania. Jednak dzięki determinacji i silnej woli wrócił na scenę w 2009 r.

Specjalne dla niego zaczęli pisać Olga Hans, Weronika Ratusińska, Artur Zagajewski, Sławomir Kaczorowski, Sławomir Zamuszko, Andrzej Kwieciński i Dariusz Przybylski. Dzięki nim mógł grać tylko prawą ręką.

Wszystko to nie było łatwe, bo razem musieli szukać całkowicie nowych rozwiązań technicznych i nowych dźwięków. Wiolonczelista musiał też zmienić sposób trzymania smyczka. Trzeba było także skrócić struny, żeby można było wydobyć z wiolonczeli rożne wysokości dźwięku jedną ręką – prawą. Olga Hans przestroiła również wiolonczelę, na której grał Połoński.

Artur Zagajewski napisał dla niego kilka utworów, które zostały nagrodzone na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w 2017 r. Były to między innymi «Płatki żółtej róży» i «Canzona». Póki miał siły, grał koncerty i żył dla muzyki. Jednak choroba nie dała za wygraną i śmierć zabrała Dominika Połońskiego 20 czerwca 2018 r. Miał zaledwie 41 lat, a przed sobą wspaniałą karierę i wiele koncertów na scenach światowych.

Nagrobek Dominika Połońskiego na Starym Cmentarzu w Łodzi. Autor Maciek Szostek, CC BY-SA 4.0

Przed śmiercią wyraził nadzieję, że utwory, które powstały dzięki niemu, będą wykonywane przez innych artystów także wtedy, kiedy już jego nie będzie na świecie. Ten wielki artysta – muzyk niezłomny – został pochowany na cmentarzu w Łodzi. Należy podziwiać jego miłość do muzyki, siłę woli i waleczność oraz niepoddawanie się tragicznemu losowi.

W wywiadzie z 2016 r. zwierzył się: «Wybitnym artystą jest się dzięki sercu, które tworzy emocje, i wyobraźni, która tworzy z emocji inspirowanych zapisem nutowym wspaniałą przestrzeń barw. Liczba kończyn czy palców nie ma najmniejszego znaczenia. Przecież nie każdy, kto posiada dziesięć palców, jest artystą-wiolonczelistą czy pianistą. Muzyka jest w środku, a czym ją wyrazimy to bez znaczenia, jeżeli budzi w odbiorcy emocje».

W reportażu radiowym Dariusza Panka artysta powiedział «Chcę więcej». Te słowa wskazują na jego wielką siłę woli i determinację, by do końca życia zajmować się tym, co ukochał najbardziej – muzyką na wiolonczelę.

Dominik Połoński współpracował z Akademiami Muzycznymi w Łodzi oraz Krakowie. Uczestniczył w wielu kursach i warsztatach. Uczył młodych instrumentalistów interpretacji utworów muzycznych. W 2016 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego. Był wielkim autorytetem muzycznym. Występował w Programie 2 Polskiego Radia. Został także ambasadorem kampanii społecznej «Save the Music».

Aleksandra Rek zdążyła nakręcić film o Połońskim – zarówno o jego życiu zawodowym, jak i prywatnym. Film nosi tytuł «Wariacja na wiolonczelę solo». 

Pod tym linkiem możemy obejrzeć koncert i wręczenie Fryderyków w 2006 r.

Z całego serca polecamy ten reportaż, filmy, muzykę Dominika Połońskiego, wartości, które niósł ludziom dzięki swojej muzyce. Możemy stawiać go jako wzór do naśladowania dla innych. Jego przekaz był jasny: nie wolno poddawać się przeciwnościom losu, ale należy walczyć z całych sił o swoje marzenia, plany i miłość.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Na głównym zdjęciu: Wręczenie Fryderyka w 2006 r. Klatka z filmu na YouTube 

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Joanna Chmielewska, polska mistrzyni suspensu
Artykuły
Joanna Chmielewska była zjawiskiem, które w polskiej literaturze trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jak pierogi ruskie z sushi w barze na wynos. Nazywana mistrzynią suspensu, budowała napięcie nie tylko wokół zbrodni, lecz także wokół tego, czy bohaterka zdąży zrobić herbatę, zanim ktoś znowu zacznie do niej strzelać.
06 sierpnia 2026
ABC kultury polskiej: Bernard Ładysz – śpiewak, aktor, świadek historii
Artykuły
Bernard Ładysz należał do tych artystów, których nie da się łatwo zamknąć w jednym zdaniu ani nawet w jednym gatunku. Dla jednych był przede wszystkim wybitnym basem operowym, dla innych charakterystycznym głosem z filmów i nagrań, jeszcze dla innych świadkiem historii, który przeszedł przez dramatyczne doświadczenia XX wieku i potrafił o nich mówić bez patosu, za to z uważnością i spokojem.
17 czerwca 2026
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026