Mieszkańcy wsi Hajowe (dawne Przebraże) na terenie Hromady Terytorialnej Kiwerce zorganizowali wiosenne sprzątanie na Polskim Cmentarzu Wojennym. W akcję porządkowania nekropolii włączyli się wolontariusze z fundacji charytatywnej «Dobra Sprawa». Bielili, myli i czyścili pomniki oraz krzyże na cmentarzu. Grabili też suche liście i trawę, poprawiali szarfy i znicze.

Switłana Wozna pracuje jako bibliotekarka w Hajowem. Już drugi rok z rzędu bierze udział w sprzątaniu, przed tym czasem też sporadycznie się przyłączała do tej inicjatywy. Mówi, że deszczowa pogoda uniemożliwiła w tym roku sprzątanie przed Wielkanocą.

«Ukraińcy mają taką tradycję: sprzątać groby przed świętem Zmartwychwstania Pańskiego. Z powodu złej pogody tego nie zrobiliśmy, więc sprzątamy po Świętach Wielkanocnych. Kiedyś było tu więcej ludzi. Przybywali zamiejscowi Polacy. Teraz mniej. Ale musimy pomóc tym, którzy nam pomagają. Polacy w czasie wojny przyjęli tylu Ukraińców. Na znak wdzięczności należy uporządkować groby ich przodków. Możliwie, że bliscy tu pogrzebanych nie są w stanie przybyć lub już nie ma komu tu przyjechać, ale każdemu należy się godny pochówek, i groby mają być posprzątane. Tu przed pełnoskalową wojną też sprzątaliśmy, bo to nasz obowiązek» – opowiada.

Przewodniczący Starostwa Ozero Jurij Bedeniuk mówi, że cmentarz jest porządkowany od przeszło 20 lat. I to nie raz w roku.

«Oto posprzątaliśmy, ale jak zrobi się cieplej, trawa podrośnie, będziemy ją kosić. Na terenie cmentarza występują suche stare drzewa. Trzeba je ściąć, bo spadną i zniszczą pomniki. Konieczne jest otrzymanie pozwolenia służby ochrony środowiska i sprowadzenie specjalnych maszyn. Postaramy się rozwiązać ten problem. Cmentarz jest przecież wspomnieniem, jest świadectwem istnienia tu polskiej kolonii Przebraże. Jest to Polski Cmentarz Wojenny, ale według danych historycznych i wspomnień okolicznych mieszkańców pochowani są tu nie tylko żołnierze Armii Krajowej. Spoczywają tu dzieci i dorośli, którzy mieszkali tu w czasie wojny. Trzeba uczcić pamięć wszystkich, którzy są tu pochowani» – mówi starosta.

Hajowe to wieś w Hromadzie Terytorialnej Kiwerce, położona 26 km od Łucka. Dawna jej nazwa to Przebraże. Została założona jako polska kolonia w 1864 r. Mieszkali tu wówczas prawie wyłącznie Polacy, były tylko dwie rodziny Ukraińców. W czasie Zbrodni Wołyńskiej działał tu największy polski ośrodek samoobrony.

Tekst i zdjęcia: Sofia Kalużna