ABC kultury polskiej: Paweł Łoziński – reżyser w drodze
Artykuły

Paweł Łoziński to znany w Polsce reżyser, scenarzysta i producent interesujących filmów dokumentalnych. W wywiadzie dla internetowego radia «357» na pytanie: «Kim jesteś?» odpowiedział: «Człowiekiem w drodze».

Pierwszy film nakręcony przez niego w roku 1992 nosi tytuł «Miejsce urodzenia» i opowiada o Henryku Grynbergu, który przyjeżdża do rodzinnej miejscowości, by dowiedzieć się, jak było naprawdę ze śmiercią jego ojca i brata w czasie II wojny światowej. Mówi o trudnych moralnie wyborach w tych okrutnych latach, o poczuciu winy za złe uczynki. Łoziński powiedział: «Nie chciałem ich oskarżać, tylko pokazać, przed jakimi strasznymi wyborami stali».

W filmie z roku 2002 «Mój spis z natury we wsi Leźno Małe» reżyser, jeżdżący z rachmistrzami i swoją ekipą, ukazuje obraz polskiej wsi, gdzie rolnictwo nie daje sobie rady, ludzie egzystują biednie, ale cieszą się życiem wśród pięknej przyrody.

W «Wygnańcach» opowiada o ludziach, którzy po II wojnie światowej zostali przymusowo przesiedleni z Podola na ziemie zwane «poniemieckimi». Dla nich ojczyzna została tam, na wschodzie. Gdzie wszystko było lepsze, piękniejsze krajobrazy, ludzie życzliwsi, oni byli zdrowi i młodzi. Teraz już pogodzili się, że utracili to na zawsze. Nic ich więc dobrego nie spotka oprócz śmierci i wyzwolenia od ciężkiego, pracowitego życia na nieswojej ziemi.

Następne filmy były już kręcone bez ekipy. W «Takiej historii» opowiada o swoich sąsiadach. Pan Wiesio to były dozorca, który jest samotny i mieszka biednie. Ma pieska i przyjaciółkę, na którą mówi Żabcia. Nie stroni od kieliszka. Jego znajomym jest przedwojenny fryzjer pan Zdzisio. Obaj marzą o wyprawie na ryby i grzyby. Jednak, kiedy Wiesio idzie do szpitala, fryzjer przechodzi już do lepszego świata. Obraz jest smutną refleksją nad przemijaniem, utratą złudzeń, nad życiem, które różnie kreśli ludzkie losy i zawsze jest niepewne.

W filmie «Pani z Ukrainy» reżyser opowiada o swojej gosposi, którą zatrudnił u siebie w domu. Przyjechała, aby zarobić na lepsze życie. Zostawiła męża, bo ją zdradzał. Ma córkę i wnuczkę, którym chce pomóc. Marzy o lepszym życiu i domu z ogródkiem.

Obraz «Chemia» opowiada o osobach chorych na raka. Tworzy portret zbiorowy ludzi, którzy są ciężko chorzy. Niektórzy z nich zdrowieją i wracają do normalnego życia, do swoich bliskich, inni są skazani na szybką śmierć, ale jeszcze marzą o tym, żeby pobyć z dziećmi i wnuczkami, zatrzymać czas i wspomnienia. Film mówi o różnym podejściu ludzi do ciężkiej choroby, do przemijania i śmierci.

W roku 2015 Łoziński zrobił dwie produkcje o swojej relacji z ojcem «Ojciec i syn» oraz «Ojciec i syn w podróży». W pierwszym filmie jadą wspólnie do miejsca urodzenia taty – dla niego jest to więc podroż sentymentalna, dla syna bardziej celem jest tu drążenie ich wzajemnej relacji i trudnych przeżyć. W drugim obrazie w czasie podróży reżyser wspomina matkę, która zginęła tragicznie, oraz wymienia z ojcem poglądy na ich trudne wzajemne relacje. Pokazuje też jak wiele bólu i ran mogą zadać sobie ludzie sobie najbliżsi.

Screen z filmu «Ojciec i syn», 2013 r. Po prawej – Paweł Łoziński, po lewej – jego ojciec Marcel.  

W dziele «Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham» reżyser opowiada o trudnych relacjach matki i córki, którym usiłuje pomóc psychoterapeuta. Widzimy tylko ich twarze, nic więcej. Jest to opowieść o potrzebie pojednania dwóch kochających się osób, ale niemogących się porozumieć.

W czasie epidemii Covid-19 Łoziński kręcił film, na który składają się rozmowy z ludźmi zagadywanymi z balkonu. Potem całość rozrosła się do obrazu, gdzie ludzie odpowiadają reżyserowi na pytanie o sens życia. Twórca nadał mu tytuł «Film balkonowy». Pracował nad tym dziełem ponad dwa lata, spotkał setki ludzi, rozmawiał o sprawach błahych i trudnych. Artysta zwierzył się: «Postanowiłem zatrzymać się i poczekać, aż świat sam do mnie przyjdzie. Stałem na balkonie z kamerą przez dwa lata i łapałem każdego, kto pod nią przechodził. Z tych spotkań wyszło dzieło opowiadające o ludziach, to, co sami chcieli o sobie powiedzieć. I o reżyserze, który był ich ciekawy. Byłem zdziwiony, jak mało znam się na ludziach. Prawie nikt nie jest tym, na kogo wygląda. Ludzie niosą w sobie zagadki i tajemnice. Nie dają się łatwo zaszufladkować. Życie jest nie do wymyślenia».

Screen z filmu «Balkonowy film», 2021 r. Dwoje bohaterów dzieła  sfilmowаnych z balkonu reżysera.

Jedynym obrazem fabularnym twórcy jest «Klatka». To opowieść o chłopcu i starym mężczyźnie, których los łączy ze sobą, gdy czują się samotni i opuszczeni przez wszystkich.

Paweł Łoziński mówi, że w kręceniu filmów fabularnych interesuje go bycie z ludźmi, szukanie prawdy każdego człowieka o sobie i o świecie go otaczającym, intymności, spraw, o których się nie mówi lub mówi się bardzo trudno. Fascynują go: zwyczajny świat, przeciętni ludzie i sprawy, które zdarzają się każdemu z nas i składają się na nasze krótkie życie i jego sens.

Wiesław Pisarski,
nauczyciel języka polskiego skierowany do Kowla przez ORPEG

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Joanna Chmielewska, polska mistrzyni suspensu
Artykuły
Joanna Chmielewska była zjawiskiem, które w polskiej literaturze trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jak pierogi ruskie z sushi w barze na wynos. Nazywana mistrzynią suspensu, budowała napięcie nie tylko wokół zbrodni, lecz także wokół tego, czy bohaterka zdąży zrobić herbatę, zanim ktoś znowu zacznie do niej strzelać.
06 sierpnia 2026
ABC kultury polskiej: Bernard Ładysz – śpiewak, aktor, świadek historii
Artykuły
Bernard Ładysz należał do tych artystów, których nie da się łatwo zamknąć w jednym zdaniu ani nawet w jednym gatunku. Dla jednych był przede wszystkim wybitnym basem operowym, dla innych charakterystycznym głosem z filmów i nagrań, jeszcze dla innych świadkiem historii, który przeszedł przez dramatyczne doświadczenia XX wieku i potrafił o nich mówić bez patosu, za to z uważnością i spokojem.
17 czerwca 2026
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026