ABC kultury polskiej: Czarodziejski świat Józefa Mehoffera
Artykuły

«Teraz jesteś dla mnie prawie synonimem szafirowego koloru» – pisał Mehoffer do żony w trakcie pracy nad «Dziwnym ogrodem», jednym z najpiękniejszych ze swoich obrazów.

 Trudno w biografii Józefa Mehoffera odnaleźć ślady skandalu, burzliwych i niezwykłych romansów lub choćby jakiejś niezwyczajnej awantury. Zatem wszystkie te cechy, które sprawiają, że wydarzenie lub artysta «sprzedaje» się lepiej, w tym przypadku nie znajdują zastosowania. Jak więc zareklamować artystę, o którym można «tylko» powiedzieć, że był malarzem, grafikiem, rysownikiem, projektantem witraży, projektantem mebli, wnętrz i tkanin, scenografem teatralnym, a na dodatek kochał swoją żonę?

A może wyjątkowe, nasycone, intensywne, dotykające zmysłowości, symboliczne płótna mistrza, w których sfera rzeczywistości stapia się ze sferą wyobraźni, realizm natomiast przenika się z sacrum, wystarczą, aby raz na zawsze zakochać się w pracach Józefa Mehoffera. I nie trzeba już wtedy żadnych słów, żadnych biografii, żadnej analizy dzieła, można tylko stać i patrzeć na kolejne, wręcz metafizyczne obrazy – «Majowe słońce», «Czerwona parasolka», «Dziwny ogród». To przy nich odpływamy w inne, mniej realne światy, choć same dzieła wydają się, na pierwszy rzut oka, jak najbardziej mocno zakotwiczone w ziemskim realizmie.

Nawet dom artysty, pełniący w tej chwili rolę muzeum, mieszczący się w Krakowie przy ul. Krupniczej 26, jest uznawany przez zwiedzających za miejsce szczególne i wyjątkowe.

Malarz kochał każdy kontakt z naturą, to ona dawała mu pole dla twórczej wyobraźni. Flora z całą obfitością roślinnych motywów, z wyolbrzymionymi koronami kwiatów, przestylizowanymi pąkami, łodygami układającymi się w ozdobne, symetryczne sploty tworzą treść, aurę i klimat obrazów Mehoffera.

Józef Mehoffer, zgodnie z rodzinną tradycją – ojciec był prawnikiem po Uniwersytecie Lwowskim – studia rozpoczął na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednocześnie jednak, ku radości swoich współczesnych i następnych pokoleń, zaczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. Może byłby i dobrym prawnikiem, ale prawdopodobnie nikt by już po latach o nim nie pamiętał, lecz artystą okazał się wręcz wyjątkowym.

Każdy, kto choćby raz zetknął się z pracami artysty, zapewne powie, że nie tylko nie roztrwonił ani nie zmarnował ogromnego talentu danego mu przez Opatrzność, ale w niezwykły sposób go rozwinął i pomnożył. Jego plastyczna wszechstronność budzi do dzisiaj podziw, graniczący u niektórych z uwielbieniem, a poziom do jakiego doszedł w swej sztuce, skłania do najwyższego szacunku.

Gabriela WOŹNIAK-KOWALIK,
nauczycielka skierowana do Łucka i Kowla przez ORPEG

CZYTAJ TAKŻE:

ABC KULTURY POLSKIEJ: JACEK MALCZEWSKI – OBSESJA ŚMIERCI I PASJA ŻYCIA

ABC KULTURY POLSKIEJ: ARTUR GROTTGER – MALARZ NIEPODLEGŁEJ

ABC KULTURY POLSKIEJ: KOSSAKOWIE – DZIADEK, OJCIEC I SYN

ABC KULTURY POLSKIEJ: MAŁY WIELKI CZŁOWIEK – JAN MATEJKO

ABC KULTURY POLSKIEJ: A JAK ASAMBLAŻ

ABC KULTURY POLSKIEJ: B – JAK BEKSIŃSKI ZDZISŁAW

ABC KULTURY POLSKIEJ: C JAK JAN CYBIS

ABC KULTURY POLSKIEJ: D JAK DUNIKOWSKI XAWERY

ABC KULTURY POLSKIEJ: ERNO ERB – NIEZWYKŁY MALARZ ZWYCZAJNYCH LUDZI

ABC KULTURY POLSKIEJ: F JAK FAŁAT I FANGOR

Powiązane publikacje
ABC kultury polskiej: Joanna Chmielewska, polska mistrzyni suspensu
Artykuły
Joanna Chmielewska była zjawiskiem, które w polskiej literaturze trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jak pierogi ruskie z sushi w barze na wynos. Nazywana mistrzynią suspensu, budowała napięcie nie tylko wokół zbrodni, lecz także wokół tego, czy bohaterka zdąży zrobić herbatę, zanim ktoś znowu zacznie do niej strzelać.
06 sierpnia 2026
ABC kultury polskiej: Bernard Ładysz – śpiewak, aktor, świadek historii
Artykuły
Bernard Ładysz należał do tych artystów, których nie da się łatwo zamknąć w jednym zdaniu ani nawet w jednym gatunku. Dla jednych był przede wszystkim wybitnym basem operowym, dla innych charakterystycznym głosem z filmów i nagrań, jeszcze dla innych świadkiem historii, który przeszedł przez dramatyczne doświadczenia XX wieku i potrafił o nich mówić bez patosu, za to z uważnością i spokojem.
17 czerwca 2026
ABC kultury polskiej: Maj, gitary i «Hej Joe»
Artykuły
Miasta rozpoznajemy dzięki ciekawym zabytkom. Jednak Wrocław ma swoją dodatkową wizytówkę: majowe gitarowe granie, które od ponad dwóch dekad przyciąga tysiące muzyków z Polski i świata.
22 maja 2026
ABC kultury polskiej: Sergiusz Piasecki – pisarz, przemytnik i szpieg
Artykuły
Gdybyśmy chcieli poszukać postaci, której życiorys mógłby konkurować z najlepszymi amerykańskimi filmami sensacyjnymi, to Sergiusz Piasecki byłby świetnym wyborem.
08 maja 2026
ABC kultury polskiej: Jan Brzechwa nie tylko dla dzieci
Artykuły
Jan Brzechwa to postać, która udowadnia, że można być jednocześnie poważnym prawnikiem i niepoważnym mistrzem pióra. Mistrzem tak poważnie niepoważnym, że do dziś dzieci w całej Polsce uczą się jego wierszy szybciej niż tabliczki mnożenia, a dorośli recytują je z podejrzanym błyskiem nostalgii w oku.
20 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Helena Modrzejewska – Polka, która podbiła Amerykę
Artykuły
Przyszła na świat 12 października 1840 r. w Krakowie. Jako aktorka odniosła sukces, o jakim marzy każdy stający na scenie teatru i przed okiem kamery filmowej – zdobyła Amerykę, jednak nigdy nie zapomniała o swojej Ojczyźnie, do której regularnie wracała przez całe życie.
08 kwietnia 2026
ABC kultury polskiej: Ewa Rossano – harmonia brązu i szkła
Artykuły
Ewa Rossano należy do niezwykle interesujących głosów współczesnej sztuki. Jej liczne rzeźby są opowieścią o sile i kruchości człowieka, trwaniu i przemijaniu. Część jej prac to brąz – symbol wielkiego ciężaru i brzemię dramatycznej historii człowieka, a druga część to szkło – światło i blask wspaniałych jego osiągnięć. Artystka maluje także obrazy oraz robi etiudy filmowe.
13 marca 2026
ABC kultury polskiej: Ludzie gór. Wanda Rutkiewicz i Jerzy Kukuczka
Artykuły
Ludzie gór nie należą wyłącznie do geografii. Do mniejszych i większych wzniesień, które przeciętnego człowieka przyprawiają o zawrót głowy. Przynależą do pewnego sposobu myślenia, do wewnętrznego krajobrazu, w którym granice wyznacza nie mapa, lecz odwaga i strach, upór i zwątpienie, a także samotność.
06 lutego 2026
ABC kultury polskiej: «Wratislavia Cantans» – Wrocław śpiewa od 60 lat!
Artykuły
Festiwal, który powstał w 1966 r., pokazuje nam przez lata, że muzyka jest sztuką spotkania ze sobą tych, którzy grają i śpiewają z tymi, którzy słuchają we wspólnej, przyjaznej i interesującej przestrzeni.
22 stycznia 2026