11 lutego 2016 roku w Rówieńskim Muzeum Krajoznawczym odbyło się spotkanie na temat «Polskie osadnictwo na Wołyniu w latach 1921–1940».
W swoich przemówieniach uczestnicy spotkania opowiadali o życiu codziennym i losach poszczególnych rodzin osadników. Pracownica Rówieńskiego Muzeum Krajoznawczego Tetiana Minenko opowiedziała o osadnikach ze wsi Tajkury. Krajoznawca Andrij Kłymczuk przedstawił życie codzienne mieszkańców osad Krechowiecka, Hallerowo, Bojanówka, Jazłowiecka, Zalesie. Tragiczne wydarzenia związane z deportacją rodzin osadników, przybliżyła obecnym pracownica Państwowego Archiwum w Obwodzie Rówieńskim Tetiana Samsoniuk. Krajoznawca Czesław Chytryj opowiedział o spotkaniu z badaczką historii osadnictwa Janiną Smogorżewską, które miało miejsce w Równem jeszcze w 1997 r. Obecni zapoznali się z fotokopiami dokumentów oraz kilkoma aktami z dochodzeń z archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy w obwodzie rówieńskim. W spotkaniu wzięli udział prezesowie i przedstawiciele polskich organizacji. Gościem honorowym był wicekonsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku Marek Zapór.
Przesiedlenie osadników wojskowych na Wołyń oraz na teren jeszcze czterech zachodnich województw II Rzeczypospolitej było trudnym politycznym i społeczno-gospodarczym procesem. Stworzenie osad, jak i samo osadnictwo w ogóle, było związane z reformami rolnymi, które wdrażał polski rząd w latach 20. XX wieku, przede wszystkim, z parcelacją, czyli utworzeniem funduszu ziemskiego dla sprzedaży działek dla wojskowych i rolników w celu tworzenia gospodarstw rolnych.
Państwo polskie dbało o wojskowych rezerwistów, demobilizowanych, rannych etc., dając im pewne ulgi. W jakimś stopniu, udzielenie im ziemi było podziękowaniem za udział w wojnie przeciwko bolszewikom. Wśród osadników dużo było takich osób, którzy posiadali polskie odznaczenia wojskowe. Wielu nowych mieszkańców pochodziło z rodzin rolniczych. Sporo z nich musiało włożyć bardzo dużo wysiłku, by stworzyć swoje gospodarstwa (obróbka ziemi, budowa domów itd.). Osadnicy wojskowi byli dobrze zorganizowani w życiu społecznym. W 1937 r. w Równem odbył się ich zjazd. W okresie międzywojennym działał Związek Osadników, publikowano periodyki, przykładano wagę do edukacji dzieci, działało wiele kółek kulturowo-oświatowych oraz sportowych.
Walentyna DANILICZEWA
