Katedra Polonistyki i Przekładu Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki dołączyła do międzynarodowego projektu «Gabriela Zapolska międzynarodowa: Polska, Austria, Ukraina, Francja. Język i kultura polska w perspektywie glottodydaktycznej, kobiecej i transkulturowej».

Inicjatywa dotyczy krajów i miejsc związanych z życiem i twórczością Gabrieli Zapolskiej. Będzie realizowana wspólnie przez cztery uczelnie: Uniwersytet w Białymstoku, Narodowy Instytut Języków i Cywilizacji Wschodnich w Paryżu (Institut National des Langues et Civilisations Orientales), Uniwersytet Wiedeński oraz Wołyński Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki. Głównym koordynatorem jest prof. dr hab. Anna Janicka z Uniwersytetu w Białymstoku, będącego beneficjentem projektu.

Jego realizacja odbędzie się w 2026 r. w ramach programu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej «Promocja języka polskiego». Przewiduje on organizację zdalnych spotkań o charakterze organizacyjnym i naukowym oraz wydarzeń off-line i ma na celu badanie twórczości Gabrieli Zapolskiej w szerszym kontekście europejskim.

«Studenci łuckiej polonistyki wraz z wykładowcami będą mogli odwiedzić Białystok, wziąć udział w wykładach i warsztatach prowadzonych przez wybitnych naukowców. Planowane są również spotkania on-line oraz wyjazdy fachowców do Wiednia i Paryża» – zaznaczyła prof. dr. hab. Switłana Suchariewa, koordynator projektu z ramienia WUN im. Łesi Ukrainki.

Gabriela Zapolska – aktorka i pisarka, pochodząca z Wołynia. W swoich utworach poruszała tematy kobiecej samoświadomości, moralności społecznej i tożsamości językowej. Celem projektu jest odkrycie tych aspektów jej twórczości przez pryzmat glottodydaktyczny, feministyczny i transkulturowy oraz przedstawienie ich w międzynarodowym dialogu akademickim.

«Projekt ma na celu wykorzystanie możliwości glottodydaktycznych do ujawnienia potencjału kobiet w twórczości Gabrieli Zapolskiej oraz rozważenie ich w kontekście naukowym: polskim, ukraińskim, francuskim i austriackim. Taka wielonarodowa paleta świadczy o ważnych okresach życia pisarki, które związane były z różnymi kulturami» – zauważyła prof. Switłana Suchariewa.

Dla Wołynia udział w takim projekcie ma szczególne znaczenie, ponieważ Gabriela Zapolska urodziła się i spędziła część życia w tym regionie. «Duchowe i materialne dziedzictwo Gabrieli Zapolskiej w Ukrainie jest zachowane tylko dzięki tytanicznej pracy nielicznych entuzjastów, którzy stworzyli muzeum przy szkole w Pryłuckiem czy organizują konferencje. Szczerze mówiąc, to za mało, aby godnie uczcić postać pisarki, która należy do grona polskich klasyków kultury i literatury. Jej twórczość zasługuje na to, aby dowiedziało się o niej więcej naszych rodaków. Dla polonistów jest to doskonała okazja do nauki języka polskiego poprzez dziedzictwo kulturowe, które należy chronić przed zapomnieniem» – powiedziała pani profesor.

Projekt ma także otworzyć nowe możliwości współpracy między uniwersytetami. Jak zaznaczyła prof. Switłana Suchariewa, inicjatywy w ramach programu «Promocja języka polskiego» sprzyjają rozpowszechnianiu nowoczesnych podejść w nauczaniu polonistyki i zainteresowaniu młodego pokolenia.

«Dla mnie osobiście udział w projekcie to droga rozwoju zawodowego i osobistego, odkrywanie wszechświata polonistyki. To także możliwość zaoferowania studentom czegoś nowego, wprowadzenia ich na nowe ścieżki poznawania świata i nauczenia ich szerszego myślenia» – powiedziała koordynatorka.

«Gabriela Zapolska jest naprawdę międzynarodowa. Warto to sobie uświadomić i podążać jej śladami. Aspekt feministyczny w tym projekcie ma dla mnie kluczowe znaczenie» – podsumowała.

Anastasija Jaciuk

Na zdjęciu: Ruiny majątku Korwin-Piotrowskich w Pryłuckiem, gdzie w dzieciństwie mieszkała Gabriela Zapolska. Fot. Anatol Olich