Związki frazeologiczne: Wolność kocham i rozumiem
Artykuły

Przy okazji wielkich świąt narodowych, okrągłych rocznic, wyjątkowych dni zaznaczonych w kalendarzu na czerwono, padają poważne, zadawane najczęściej, nie wiedzieć czemu, smutnym głosem pytania. Pytania fundamentalne, odnoszące się do tego czym jest wolność, czym patriotyzm i co współczesny człowiek, w wolnym, demokratycznym kraju żyjący może zrobić, aby mógł dumnie patriotą się nazywać.

Mimo że okoliczności raczej tego nie wymagają, zdecydowana większość rozmówców lub ankietowanych wygłasza płomienne mowy okraszone zapewnieniami o natychmiastowej gotowości wystawiania osobistych piersi na wrogie kule tudzież do wytaczania ku chwale krwi z żył własnych. We wszystkich możliwych przypadkach pojawiają się narodowe symbole i kolory.

Rozmówcy podpierają się wspomnieniami o chwalebnych czynach przodków oraz historią, z której dumny powinien być każdy. Zdecydowanie w tym ostatnim aspekcie zgodzę się z wszystkimi. Dziedzictwo narodowe przekazane nam przez antenatów bez wątpienia stanowi i tworzy rdzeń każdego narodu.

Pamięć, uznanie, duma, szacunek. Słowa niosące w sobie ogromny ładunek emocjonalny, należą się one wszystkim pokoleniom, które mimo 123 lat niewoli i wynaradawiania zachowały substancję i świadomość swojej przynależności państwowej, a także narodowej. Na baczność, z pochyloną głową przed przeszłością winniśmy oddawać hołd tym, którzy w czasach wojny i zniewolenia, z narażeniem własnego i bliskich osób życia walczyli o wolność dla przyszłych pokoleń.

Natomiast te przyszłe, czyli współczesne pokolenia, miast buńczucznych, górnolotnych słów używać mówiąc o wolności i patriotyzmie, lepiej zrobiłyby, gdyby własną codzienną postawą przyczyniały się do budowania silnej, bogatej Ojczyzny. Takie z pozoru zwyczajne czynności jak uczciwa, sumienna praca, życzliwa postawa wobec rodaków, wyrzucanie śmieci do właściwego miejsca, a nie do lasu, opieka nad słabszymi i chorymi, czy empatyczne traktowanie zwierząt.

Wreszcie rzetelna, a nie płytka, powierzchowna znajomość historii własnego kraju składają się na tworzenie silnego państwa. Może i wkładam kij w mrowisko, ale marzę o tym, aby w przeprowadzonej sondzie ulicznej nie znalazła się ani jedna osoba uważająca się za Polaka, która nie pomyli fotografii Józefa Piłsudskiego z żadną inną i będzie wiedziała, czym była Pierwsza Kompania Kadrowa.

Okrągła rocznica, czyli data związana z ważnym jubileuszem, najczęściej związana z liczbami podzielnymi przez 10 lub 5.

Fundamentalne pytania, a więc bardzo ważne, zasadnicze.

Płomienna mowa, czyli przesycona emocjami, uczuciami.

Wkładanie kija w mrowisko – oznacza prowokowanie, zmuszanie do myślenia.

Gabriela Woźniak-Kowalik,
nauczycielka skierowana przez ORPEG do Łucka

Powiązane publikacje
Związki frazeologiczne: Po co mi to?
Artykuły
Oto pytanie, które w szkole średniej rozbrzmiewa częściej niż szkolny dzwonek. Można wręcz odnieść wrażenie, że jest to nieoficjalne hasło uczniów, wyryte niewidzialnym atramentem na każdej ławce. Po co matematyka? Po co historia? Po co chemia? Po co język polski, fizyka, geografia i biologia?
26 czerwca 2026
Związki frazeologiczne: Wiosna, wiosna, wiosna, ach to ty…
Artykuły
Wiosna wraca co roku, a jednak za każdym razem ludzie robią wielkie oczy i zachowują się tak, jakby odkryli Amerykę. Co więcej, obwieszczają to na prawo i lewo z zaangażowaniem godnym średniowiecznego herolda pozostającego na usługach jego wysokości króla.
11 maja 2026
Związki frazeologiczne: Jak bez obrzydzenia patrzeć na siebie w lustrze, czyli sztuka zachowania twarzy
Artykuły
Niektórzy mają takie poranki, kiedy stają przed lustrem i przez chwilę zastanawiają się, czy to jeszcze oni we własnej skórze i z własną twarzą, czy już tylko suma decyzji wczorajszych dni. Niby wszystko się zgadza. Ta sama fryzura. Czasami ta sama łysina. Te same oczy, ten sam lekko zaspany wyraz twarzy. A jednak pojawia się nagle coś innego. W odbiciu zwierciadlanym dostrzegają pewną zmianę.
29 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Kłamstwo ma krótkie nogi
Artykuły
Gdyby kłamstwo było sportowcem, prawdopodobnie startowałoby w biegu na 100 metrów. Nie dlatego, że jest szybkie, ale dlatego, że kłamstwo ma krótkie nogi i na dłuższym dystansie zwyczajnie się potyka, łapie je zadyszka i traci szybko oddech.
22 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Nos do góry
Artykuły
Zadzieranie nosa to zjawisko stare jak ludzkość, a jednocześnie zadziwiająco odporne na postęp cywilizacyjny. Zmieniają się czasy, stroje i technologie, ale ludzka potrzeba pokazania światu, że ja to coś więcej i ja wam pokażę, trwa niewzruszenie do dziś.
03 kwietnia 2026
Związki frazeologiczne: Patriotyzm, jak kij w mrowisku
Artykuły
Patriotyzm jest pojęciem ciężkim jak stary, trochę pęknięty dzwon, który rozbrzmiewa tylko wtedy, gdy ktoś naprawdę ma odwagę go poruszyć. W teorii to miłość do Ojczyzny, troska o wspólnotę, gotowość do poświęceń. W praktyce coraz częściej przypomina starannie wyreżyserowany spektakl, w którym więcej jest gestów niż treści, więcej deklaracji niż czynów, więcej pustych słów niż konkretów.
18 marca 2026
Związki frazeologiczne: Tadek niejadek i Kokoszka smakoszka
Artykuły
Jedzenie, mimo że temat wydaje się nad wyraz przyjemny, to z jakichś tajemniczych, na pewno pozaziemskich przyczyn, dzieli ludzi. Bardziej, choć może to wyglądać na herezję, niż polityka. Przykładem jest pytanie, czy rosół powinien być z makaronem czy z ziemniakami.
11 marca 2026
Związki frazeologiczne: Kindersztuba
Artykuły
Dobrego wychowania, podobnie jak markowej, wyśmienitej porcelany, dziś używa się głównie na specjalne okazje. Od wielkiego dzwonu. Kiedyś stała w kredensie, była na widoku i broń Boże nie wolno było jej bez powodu dotykać w obawie przed stłuczeniem.
20 lutego 2026
Związki frazeologiczne: Prawo dżungli, czyli silniejszy może więcej
Artykuły
Prawo dżungli brzmi jak coś bardzo odległego, egzotycznego, należącego do świata lian, kłów i pazurów. Kojarzy się z filmem przyrodniczym, w którym nieziemskim głosem Krystyna Czubówna tłumaczy, dlaczego antylopa w brutalnej potyczce właśnie przegrała swoją życiową debatę z lwem.
30 stycznia 2026